विद्यार्थ्यांना मिळणार ₹60,000 पर्यंत लाभ, नवीन GR 15 महत्त्वाचे बदल ; Dnyanjyoti Savitribai Phule Aadhar Yojana 2026

Dnyanjyoti Savitribai Phule Aadhar Yojana 2026: नवीन GR विद्यार्थ्यांना ₹38,000 ते ₹60,000 लाभ. पात्रता, कागदपत्रे, 15 नवीन नियम व अर्जाची माहिती वाचा

महाराष्ट्रातील उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. राज्य शासनाने ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजनेच्या नियमांमध्ये महत्त्वपूर्ण सुधारणा केल्या आहेत.

15 ऑक्टोबर 2026 रोजी इतर मागास बहुजन कल्याण विभागाने नवीन शासन निर्णय (GR) प्रसिद्ध केला आहे. यामध्ये विद्यार्थ्यांची पात्रता, शैक्षणिक गुण, महाविद्यालयीन उपस्थिती, बँक खाते, वसतिगृह प्रवेश आणि मिळणाऱ्या आर्थिक मदतीसंदर्भात एकूण 15 अटींचा समावेश करण्यात आला आहे.

या योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या ठिकाणानुसार 10 महिन्यांसाठी ₹38,000 ते ₹60,000 पर्यंत आर्थिक मदत मिळू शकते.

चला तर मग, या योजनेचा लाभ कोणाला मिळणार, किती पैसे मिळणार, कोणती कागदपत्रे लागणार आणि नवीन शासन निर्णयामध्ये नेमके कोणते बदल झाले आहेत, याची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना म्हणजे काय?

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या इतर मागास बहुजन कल्याण विभागामार्फत राबविण्यात येणारी योजना आहे.

या योजनेचा मुख्य उद्देश उच्च शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना भोजन, निवास आणि निर्वाह खर्चासाठी आर्थिक मदत उपलब्ध करून देणे हा आहे.

शासनाने 13 डिसेंबर 2023 रोजीच्या शासन निर्णयानुसार ही योजना सुरू करण्यास मान्यता दिली होती.

या योजनेअंतर्गत प्रत्येक जिल्ह्यातील 600 विद्यार्थ्यांप्रमाणे राज्यातील एकूण 21,600 विद्यार्थ्यांना लाभ देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.

Dnyanjyoti Savitribai Phule Aadhar Yojana 2026 : थोडक्यात माहिती

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजनेत किती पैसे मिळणार?

नवीन शासन निर्णयानुसार विद्यार्थ्यांना शिक्षण घेत असलेल्या ठिकाणानुसार वेगवेगळी आर्थिक मदत दिली जाणार आहे.

शहरानुसार मिळणारी आर्थिक मदत

टीप: वरील रक्कम 10 महिन्यांसाठी आहे.

कोणत्या शहरात किती लाभ मिळणार?

1. ₹60,000 लाभ मिळणारी शहरे

मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, नवी मुंबई, ठाणे, पुणे, पिंपरी-चिंचवड आणि नागपूर येथे उच्च शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना ₹60,000 पर्यंत लाभ मिळणार आहे.

या शहरांच्या महानगरपालिका हद्दीपासून 5 किलोमीटर परिसरातील पात्र महाविद्यालयांचाही समावेश करण्यात आला आहे.

2. ₹51,000 लाभ मिळणारी ठिकाणे

इतर महसुली विभागीय शहरांमधील तसेच उर्वरित क वर्ग महानगरपालिका क्षेत्रातील पात्र विद्यार्थ्यांना ₹51,000 लाभ मिळेल.

3. ₹43,000 लाभ मिळणारी ठिकाणे

इतर जिल्ह्यांच्या ठिकाणी तसेच संबंधित महानगरपालिका हद्दीपासून 5 किलोमीटर परिसरातील पात्र शैक्षणिक संस्थांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना ₹43,000 लाभ मिळेल. यामधून शासन निर्णयातील दुसऱ्या क्षेत्रगटातील ठिकाणे वगळण्यात आली आहेत.

4. ₹38,000 लाभ मिळणारी ठिकाणे

वरील तीन क्षेत्रगटांव्यतिरिक्त तालुक्याच्या ठिकाणी उच्च शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना ₹38,000 पर्यंत आर्थिक मदत मिळेल.

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना नवीन GR : 15 महत्त्वाचे नियम

1. शासकीय वसतिगृहासाठी प्रथम अर्ज करावा लागणार

ज्या जिल्ह्यांच्या शहरांमध्ये शासकीय वसतिगृहे सुरू आहेत, त्या जिल्हास्तरावरील महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आधार योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी प्रथम शासकीय वसतिगृह प्रवेशासाठी अर्ज करणे बंधनकारक आहे.

ज्या जिल्ह्यांच्या ठिकाणी वसतिगृह सुरू झालेले नाही किंवा तालुकास्तरावर वसतिगृह उपलब्ध नाही, अशा ठिकाणी विद्यार्थी थेट आधार योजनेसाठी अर्ज करू शकतात.

2. आधार लिंक असलेले बँक खाते आवश्यक

विद्यार्थ्यांनी स्वतःचा आधार क्रमांक राष्ट्रीयीकृत बँकेतील खात्याशी संलग्न करणे आवश्यक आहे.

योजनेची रक्कम संबंधित आधार संलग्न बँक खात्यामध्ये DBT पद्धतीने जमा करण्यात येईल.

3. डिप्लोमा विद्यार्थ्यांसाठी 50% गुणांची अट

दहावीनंतर डिप्लोमा पूर्ण करून पदवी अभ्यासक्रमाच्या थेट दुसऱ्या वर्षात प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांच्या गुणवत्ता यादीसाठी डिप्लोमाच्या शेवटच्या वर्षाचे गुण विचारात घेतले जातील.

त्यासाठी किमान 50% गुण असणे आवश्यक आहे.

4. महाविद्यालयात 75% उपस्थिती बंधनकारक

योजनेचा लाभ घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांची महाविद्यालयीन उपस्थिती किमान 75% असणे आवश्यक आहे.

विद्यार्थ्यांनी प्रत्येक तिमाहीची उपस्थिती संबंधित शैक्षणिक संस्थेकडून प्रमाणित करून घ्यावी.

तिमाही संपल्यानंतर 15 दिवसांच्या आत उपस्थितीचा दाखला ऑनलाइन पोर्टलवर अपलोड करणे आवश्यक आहे.

5. CGPA चे टक्केवारीमध्ये रूपांतर आवश्यक

ज्या विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक गुण CGPA स्वरूपात आहेत, त्यांनी त्यांचे टक्केवारीमध्ये रूपांतर करणे आवश्यक आहे.

त्यासाठी संबंधित महाविद्यालयाचे प्रमाणपत्र ऑनलाइन अर्जासोबत सादर करावे लागेल.

हे प्रमाणपत्र न दिल्यास विद्यार्थी योजनेसाठी अपात्र ठरतील.

6. पोस्ट मॅट्रिक निर्वाह भत्ता मिळाल्यास पूर्ण रक्कम मिळणार नाही

ज्या विद्यार्थ्यांना पोस्ट मॅट्रिक योजनेतून शासनाचा निर्वाह भत्ता मिळाला आहे, त्यांना आधार योजनेतून पुन्हा पूर्ण निर्वाह भत्ता मिळणार नाही.

संबंधित महाविद्यालयाचे प्रमाणपत्र ऑनलाइन अपलोड केल्यानंतर नियमांनुसार उर्वरित रक्कम देण्यात येईल.

7. क्षेत्रानुसार आर्थिक मदतीत सुधारणा

विद्यार्थी कोणत्या शहरात किंवा तालुक्यात उच्च शिक्षण घेत आहे, त्यानुसार ₹38,000, ₹43,000, ₹51,000 किंवा ₹60,000 अशी आर्थिक मदत निश्चित करण्यात आली आहे.

8. महानगरपालिका हद्दीपासून 5 किलोमीटरचे प्रमाणपत्र

महानगरपालिका हद्दीपासून 5 किलोमीटर परिसरात महाविद्यालय असल्याचे संबंधित महाविद्यालयाचे प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे.

प्रमाणपत्र सादर न केल्यास विद्यार्थ्याला तालुकास्तरावरील रक्कम दिली जाईल.

9. दुसऱ्या तालुक्यात शिक्षण घेत असल्यास 20 किलोमीटरची अट

एका तालुक्यातील विद्यार्थी दुसऱ्या तालुक्यातील महाविद्यालयात शिकत असल्यास, त्याच्या कायम निवासस्थानापासून महाविद्यालयाचे अंतर 20 किलोमीटरपेक्षा जास्त असणे आवश्यक आहे.

अशा विद्यार्थ्यांना नियमांनुसार तालुकास्तरीय लाभ मिळू शकतो.

10. पाच वर्षांच्या अभ्यासक्रमासाठी लाभ

ज्या विद्यार्थ्यांचा पदवी अभ्यासक्रम पाच वर्षांचा आहे, अशा पात्र विद्यार्थ्यांना अभ्यासक्रमाच्या निर्धारित कालावधीपर्यंत योजनेचा लाभ मिळू शकतो.

11. अभ्यासक्रम सुरू झाल्याच्या तारखेपासून लाभ

विद्यार्थ्याला योजनेचा लाभ मंजूर झालेल्या तारखेपासून नव्हे, तर त्याचा अभ्यासक्रम सुरू झालेल्या तारखेपासून लाभ देण्यात येणार आहे.

12. नूतनीकरण अर्ज करणे आवश्यक

नियमित पात्र विद्यार्थ्याने योजनेच्या नूतनीकरणासाठी अर्ज केला नाही, तर त्याला योजनेच्या लाभाची आवश्यकता नाही असे समजले जाईल.

अशा विद्यार्थ्याची जागा रिक्त समजून शासन निर्णयातील नियमानुसार इतर पात्र विद्यार्थ्यांना दिली जाऊ शकते.

13. रिक्त जागा आरक्षणानुसार भरणार

आंतरपरिवर्तनाने भरावयाच्या जागा प्रथम आरक्षणानुसार पहिल्या वर्षातील विद्यार्थ्यांमधून भरल्या जातील.

त्यानंतर जागा रिक्त राहिल्यास अनुक्रमे दुसरे, तिसरे आणि चौथे वर्ष यांतील पात्र विद्यार्थ्यांचा विचार केला जाईल. तरीही जागा रिक्त राहिल्यास आंतरप्रवर्गनिहाय भरल्या जातील.

14. बारावी आणि पदवीमध्ये किमान 50% गुण

पदवी अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी बारावीमध्ये किमान 50% गुण आवश्यक आहेत.

तसेच पदव्युत्तर अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पदवीमध्ये किमान 50% गुण आवश्यक आहेत.

15. वसतिगृहापासून महाविद्यालय 15 किलोमीटरपेक्षा दूर असल्यास लाभ

ज्या विद्यार्थ्यांना गुणवत्तेनुसार शासकीय वसतिगृहात प्रवेश मिळाला आहे, मात्र वसतिगृहापासून महाविद्यालयाचे अंतर 15 किलोमीटरपेक्षा जास्त असल्यामुळे गैरसोय होत असेल, अशा विद्यार्थ्यांना त्यांच्या सहमतीने नियमानुसार आधार योजनेचा लाभ देता येईल.

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजनेचा लाभ कोणाला मिळणार?

शासन निर्णयानुसार पुढील प्रवर्गातील उच्च शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांसाठी ही योजना आहे.

• इतर मागासवर्गीय (OBC) विद्यार्थी
• विमुक्त जाती (VJ) विद्यार्थी
• भटक्या जमाती (NT) प्रवर्गातील विद्यार्थी
• विशेष मागास प्रवर्ग (SBC) विद्यार्थी

महत्त्वाचे: भटक्या जमाती-क प्रवर्गातील धनगर समाजाच्या विद्यार्थ्यांसाठी पंडित दीनदयाळ उपाध्याय स्वयंम योजना कार्यान्वित असल्यामुळे त्या योजनेचा लाभ घेत असलेल्या किंवा घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना या आधार योजनेतून वगळण्यात आले आहे.

इतर पात्रता अटींसाठी योजनेचे आधीचे शासन निर्णयदेखील लागू राहतील.

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना आवश्यक कागदपत्रे

नवीन शासन निर्णयानुसार विद्यार्थ्यांनी विशेषतः पुढील कागदपत्रांकडे लक्ष द्यावे.

1. आधार क्रमांक संलग्न असलेल्या राष्ट्रीयीकृत बँक खात्याचा तपशील.
2. संबंधित अभ्यासक्रमाचे गुणपत्रक.
3. CGPA असल्यास महाविद्यालयाचे टक्केवारी रूपांतर प्रमाणपत्र.
4. प्रत्येक तिमाहीचे महाविद्यालयीन उपस्थिती प्रमाणपत्र.
5. पोस्ट मॅट्रिक निर्वाह भत्ता मिळाल्यास संबंधित महाविद्यालयाचे प्रमाणपत्र.
6. लागू असल्यास महाविद्यालय महानगरपालिका हद्दीपासून 5 किलोमीटर परिसरात असल्याचे प्रमाणपत्र.
7. लागू असल्यास शासकीय वसतिगृह प्रवेशासाठी अर्ज केल्याचा तपशील.

टीप: ही नवीन GR मध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेल्या कागदपत्रांची माहिती आहे. ऑनलाइन अर्जासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व कागदपत्रांची संपूर्ण यादी या शासन निर्णयामध्ये दिलेली नाही. अर्ज करताना संबंधित अधिकृत पोर्टलवरील अद्ययावत यादी तपासावी.

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?

या योजनेसाठी अर्ज करताना विद्यार्थ्यांनी संबंधित विभागाच्या अधिकृत अर्ज पोर्टलवर दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे.

अर्ज करण्यापूर्वी विद्यार्थ्यांनी आपली शैक्षणिक पात्रता, गुणपत्रक, आधार संलग्न बँक खाते आणि लागू असलेली प्रमाणपत्रे तयार ठेवावीत.

ज्या जिल्ह्यांमध्ये शासकीय वसतिगृह सुरू आहे, तेथे जिल्हास्तरावरील महाविद्यालयासाठी लाभ घ्यायचा असल्यास प्रथम शासकीय वसतिगृह प्रवेशासाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे.

महत्त्वाची सूचना: 15 ऑक्टोबर 2026 च्या या GR मध्ये अर्जाची नवीन सुरुवातीची तारीख, अंतिम तारीख किंवा अर्ज पोर्टलची थेट लिंक दिलेली नाही. त्यामुळे कोणतीही अंतिम तारीख गृहीत धरू नये.

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना GR PDF Download

महाराष्ट्र शासनाने 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी हा शासन निर्णय प्रसिद्ध केला आहे.

GR तपशील:

• विभाग : इतर मागास बहुजन कल्याण विभाग
• शासन निर्णय क्रमांक : आधार-2026/प्र.क्र.138/ई-ऑफिस क्र.-1862999/योजना-1
• तारीख : 15 ऑक्टोबर 2026
• सांकेतांक : 202610151806379034
• अधिकृत वेबसाइट : https://www.maharashtra.gov.in

शासन निर्णयाची प्रत महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत वेबसाइटवर सांकेतांक वापरून शोधता येईल.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

1. ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजनेत किती पैसे मिळतात?

पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या ठिकाणानुसार 10 महिन्यांसाठी ₹38,000 ते ₹60,000 पर्यंत आर्थिक मदत मिळू शकते.

2. या योजनेसाठी किती टक्के गुण आवश्यक आहेत?

पदवी अभ्यासक्रमासाठी बारावीमध्ये आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी पदवीमध्ये किमान 50% गुण आवश्यक आहेत. थेट द्वितीय वर्ष पदवी प्रवेशाच्या संबंधित प्रकरणात डिप्लोमाच्या अंतिम वर्षाचे किमान 50% गुण आवश्यक आहेत.

3. महाविद्यालयात किती टक्के उपस्थिती आवश्यक आहे?

विद्यार्थ्यांची महाविद्यालयीन उपस्थिती किमान 75% असणे आवश्यक आहे.

4. या योजनेचा लाभ बँक खात्यात मिळतो का?

होय. आधार संलग्न राष्ट्रीयीकृत बँक खात्यात DBT द्वारे रक्कम जमा करण्यात येते.

5. नवीन शासन निर्णय कधी आला?

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजनेच्या सुधारित अटींसंबंधी शासन निर्णय 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रसिद्ध करण्यात आला.

6. डिप्लोमा विद्यार्थ्यांना योजनेचा लाभ मिळेल का?

डिप्लोमा पूर्ण करून पदवीच्या थेट दुसऱ्या वर्षात प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांचा गुणवत्ता यादीत विचार करताना डिप्लोमाच्या शेवटच्या वर्षाचे गुण ग्राह्य धरले जातील. इतर पात्रता अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

7. अर्जाचे नूतनीकरण केले नाही तर काय होईल?

पात्र विद्यार्थ्याने नूतनीकरण अर्ज सादर केला नाही, तर त्याची जागा रिक्त समजली जाऊ शकते आणि नियमानुसार दुसऱ्या पात्र विद्यार्थ्याला लाभ मिळू शकतो.

निष्कर्ष

ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना ही महाराष्ट्रातील पात्र विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी आर्थिक मदत करणारी महत्त्वाची योजना आहे.

15 ऑक्टोबर 2026 रोजीच्या नवीन शासन निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांच्या पात्रता, उपस्थिती, शैक्षणिक गुण, वसतिगृह प्रवेश आणि आर्थिक लाभासंदर्भातील नियम अधिक स्पष्ट करण्यात आले आहेत.

विद्यार्थ्यांनी विशेषतः 75% उपस्थिती, 50% गुण, आधार संलग्न बँक खाते आणि वेळेत नूतनीकरण या बाबींकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

या नवीन GR मधील बदलांसोबत 13 डिसेंबर 2023 आणि 11 मार्च 2024 च्या शासन निर्णयांमधील इतर अटीदेखील कायम राहणार आहेत.

अशाच महाराष्ट्र शासनाच्या नवीन योजना, GR आणि शैक्षणिक अपडेट्ससाठी MarathiCorner.com – मराठी कॉर्नर ला नियमित भेट द्या.

ज्ञान, माहिती, विश्वास म्हणजे मराठी कॉर्नर!