मोबाईलवरून ई-पीक पाहणी कशी करावी? नवीन DCS ॲप, 7/12 पीक नोंद आणि स्टेटस E Pik Pahani Online Maharashtra 2026

E Pik Pahani Online Maharashtra: मोबाईलवरून ई-पीक पाहणी कशी करावी? नवीन ॲप, पीक नोंदणी, 7/12 पीक पाहणी स्टेटस आणि अडचणींचे उपाय जाणून घ्या

महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी ई-पीक पाहणी ही अत्यंत महत्त्वाची सुविधा आहे. आता शेतकरी स्वतःच्या मोबाईलवरून शेतात उभे राहून पिकांची नोंद करू शकतात. यासाठी तलाठी कार्यालयात जाऊन प्रत्येक वेळी पीक नोंद करण्याची आवश्यकता राहत नाही.

शेतात ऊस, सोयाबीन, कांदा, बाजरी, ज्वारी, गहू किंवा इतर कोणते पीक घेतले आहे, याची माहिती डिजिटल पद्धतीने नोंदवण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने ई-पीक पाहणी सुविधा सुरू केली आहे.

या नोंदीचा उपयोग पीक विमा, पीक कर्ज, नैसर्गिक आपत्तीमधील नुकसानभरपाई आणि विविध शासकीय कृषी योजनांसाठी होऊ शकतो.

मात्र अनेक शेतकऱ्यांना ई-पीक पाहणी कोणत्या ॲपवर करायची, मोबाईलवरून पीक नोंद कशी करायची, GPS लोकेशन का लागत नाही, पीक पाहणी सातबाऱ्यावर कधी दिसते आणि नोंदणीची शेवटची तारीख कोणती असे प्रश्न पडतात.

या लेखात आपण ई-पीक पाहणीची संपूर्ण प्रक्रिया सोप्या मराठीत पाहणार आहोत.

ई-पीक पाहणी म्हणजे काय?

ई-पीक पाहणी म्हणजे शेतकऱ्यांनी त्यांच्या शेतातील पिकांची माहिती मोबाईल ॲपद्वारे ऑनलाइन नोंदवण्याची सुविधा.

पूर्वी शेतातील पीक पेरणीची माहिती महसूल यंत्रणेमार्फत नोंदवली जात असे. आता शेतकऱ्यांना स्वतः पिकांची माहिती देण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.

या प्रक्रियेत पिकाचे नाव, लागवडीचे क्षेत्र, हंगाम आणि इतर आवश्यक तपशील नोंदवले जातात. तसेच शेतातील पिकाचा फोटो आणि GPS लोकेशन घेतले जाते.

पडताळणी आणि संबंधित प्रक्रियेनंतर ही माहिती जमीन अभिलेखातील पीक नोंदीशी जोडली जाऊ शकते.

E Pik Pahani Online Maharashtra 2026 – महत्त्वाची माहिती

ई-पीक पाहणी DCS ॲप डाउनलोड कसे करावे?

ई-पीक पाहणीसाठी अधिकृत मोबाईल ॲप डाउनलोड करणे आवश्यक आहे.

Step 1: Google Play Store उघडा

तुमच्या Android मोबाईलमध्ये Play Store उघडा.

Step 2: ॲप शोधा

Search मध्ये E-Peek Pahani (DCS) असे टाइप करा.

Step 3: अधिकृत ॲप निवडा

ॲपचा प्रकाशक Department of Revenue, Government of Maharashtra असल्याची खात्री करा.

Step 4: Install करा

Install बटणावर क्लिक करून ॲप मोबाईलमध्ये डाउनलोड करा.

अधिकृत ॲप डाउनलोड लिंक:

https://play.google.com/store/apps/details?id=io.sc.eppCordova

महत्त्वाचे: DCS MH नावाचे सर्वेक्षकांसाठी वेगळे ॲप असू शकते. स्वतःच्या पिकाची नोंद करणाऱ्या शेतकऱ्यांनी E-Peek Pahani (DCS) हे ॲप वापरावे.

मोबाईलवरून ई-पीक पाहणी ऑनलाइन कशी करावी?

ई-पीक पाहणी करण्यापूर्वी मोबाईलचे इंटरनेट, GPS आणि कॅमेरा व्यवस्थित सुरू असल्याची खात्री करा.

Step 1: ई-पीक पाहणी ॲप उघडा

मोबाईलमध्ये डाउनलोड केलेले E-Peek Pahani (DCS) ॲप सुरू करा.

Step 2: आवश्यक परवानग्या द्या

ॲपने Location, Camera किंवा इतर आवश्यक परवानगी मागितल्यास ती द्या.

Step 3: नोंदणी किंवा लॉगिन करा

ॲपवरील उपलब्ध पर्यायानुसार शेतकऱ्याची नोंदणी किंवा लॉगिन पूर्ण करा.

मागितलेला मोबाईल नंबर आणि इतर आवश्यक तपशील भरा.

Step 4: जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा

तुमची शेती ज्या जिल्ह्यात, तालुक्यात आणि गावात आहे, ती माहिती अचूक निवडा.

Step 5: जमीन निवडा

उपलब्ध जमीन नोंदीमधून संबंधित गट नंबर किंवा सर्व्हे नंबर निवडा.

Step 6: पीक पाहणी पर्याय निवडा

ॲपमध्ये उपलब्ध पीक नोंदणीचा पर्याय निवडा.

Step 7: पिकाची माहिती भरा

शेतात प्रत्यक्ष असलेल्या पिकाचे नाव, हंगाम, लागवडीचे क्षेत्र आणि ॲपने मागितलेले इतर तपशील भरा.

उदाहरणार्थ, शेतात एक एकर सोयाबीन आणि अर्धा एकर बाजरी असेल तर त्यानुसार अचूक क्षेत्र नोंदवा.

Step 8: शेतात जाऊन फोटो काढा

पीक नोंदणी करताना प्रत्यक्ष संबंधित शेतात जाऊन पिकाचा फोटो काढा.

GPS लोकेशन व्यवस्थित मिळत असल्याची खात्री करा.

Step 9: माहिती तपासा

पीक, क्षेत्र, गट नंबर आणि इतर तपशील पुन्हा तपासा.

Step 10: पीक पाहणी सबमिट करा

माहिती योग्य असल्यास ॲपवरील उपलब्ध Save, Submit किंवा Upload पर्याय वापरून नोंदणी पूर्ण करा.

सबमिशन यशस्वी झाल्याची खात्री करा. केवळ माहिती सेव्ह केली म्हणजे ती सर्व्हरवर अपलोड झालीच असे नाही.

ई-पीक पाहणीसाठी कोणती माहिती आवश्यक आहे?

सर्वसाधारणपणे पुढील माहिती जवळ ठेवावी.

• मोबाईल नंबर
• जिल्हा, तालुका आणि गाव
• गट नंबर किंवा सर्व्हे नंबर
• 7/12 उताऱ्यावरील जमिनीची माहिती
• पिकाचे नाव
• पिकाखालील क्षेत्र
• सिंचन किंवा इतर संबंधित माहिती
• प्रत्यक्ष शेतातील पिकाचा फोटो
• GPS लोकेशन

ॲपच्या आवृत्तीनुसार काही पर्याय बदलू शकतात.

ई-पीक पाहणी 2026 शेवटची तारीख

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख विभागाच्या FAQ मध्ये हंगामनिहाय सर्वसाधारण पीक नोंदणी कालावधी दिलेला आहे.

26 ऑक्टोबर 2026 रोजी: या प्रकाशित वेळापत्रकानुसार खरीप हंगामासाठी सहाय्यक स्तरावरील कालावधी सुरू आहे. मात्र संबंधित वर्षासाठी मुदतवाढ, बदल किंवा स्थानिक सूचना लागू असू शकतात.

त्यामुळे शेतकऱ्यांनी अंतिम मुदतीबाबत तलाठी किंवा संबंधित महसूल कार्यालयाशी खात्री करावी.

ई-पीक पाहणी सातबाऱ्यावर दिसते का?

होय. संबंधित नोंद आणि आवश्यक पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर पीक पाहणीची माहिती 7/12 वरील पीक नोंदीत प्रतिबिंबित होऊ शकते.

मात्र ॲपमध्ये पीक नोंद केल्यानंतर ती लगेच सातबाऱ्यावर दिसेलच असे नाही.

नोंदणी, अपलोड, पडताळणी आणि महसूल प्रणालीतील अद्ययावत प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी वेळ लागू शकतो.

7/12 वर पीक पाहणी स्टेटस कसे तपासावे?

Step 1

महाराष्ट्राच्या अधिकृत महाभूलेख वेबसाइटला भेट द्या.

https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/

Step 2

तुमचा विभाग निवडा.

Step 3

7/12 हा पर्याय निवडा.

Step 4

जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.

Step 5

गट नंबर किंवा नावाच्या आधारे जमीन शोधा.

Step 6

उपलब्ध 7/12 माहितीमध्ये संबंधित हंगामाची पीक नोंद तपासा.

लक्षात ठेवा: सातबाऱ्यावर पीक नोंद दिसणे आणि ॲपमधील अर्जाची सद्यस्थिती पाहणे या वेगळ्या गोष्टी आहेत. नोंद अद्याप दिसत नसेल तर ॲपमधील उपलब्ध अपलोड स्थिती तपासा किंवा तलाठी कार्यालयाशी संपर्क साधा.

ई-पीक पाहणी करताना GPS लोकेशन येत नसेल तर काय करावे?

काही शेतकऱ्यांना शेतात उभे राहूनही GPS Location Error दिसतो.

अशावेळी पुढील उपाय करा.

1. मोबाईलचे Location सुरू करा.
2. ॲपला Precise Location ची परवानगी द्या.
3. मोबाईलचे इंटरनेट सुरू ठेवा.
4. उघड्या जागेत उभे राहून GPS सिग्नल मिळू द्या.
5. Google Maps मध्ये लोकेशन योग्य दिसते का तपासा.
6. ॲप अपडेट करा.
7. संबंधित गट नंबर आणि प्रत्यक्ष शेताची जागा जुळते का पाहा.

समस्या कायम राहिल्यास अधिकृत मदत कक्ष किंवा तलाठी कार्यालयाशी संपर्क साधा.

ई-पीक पाहणी अपलोड होत नसेल तर काय करावे?

कधी कधी शेतकरी संपूर्ण माहिती भरतात, पण नोंद सर्व्हरवर अपलोड होत नाही.

याची कारणे इंटरनेट कनेक्शन, अपूर्ण माहिती, GPS किंवा तांत्रिक अडचणी असू शकतात.

सर्वप्रथम ॲपमधील प्रलंबित नोंदी तपासा.

इंटरनेट व्यवस्थित सुरू असल्याची खात्री करा.

फोटो आणि आवश्यक माहिती पूर्ण भरलेली आहे का ते पाहा.

तसेच ॲपची नवीन आवृत्ती उपलब्ध असल्यास अपडेट करा.

महसूल विभागाच्या FAQ नुसार सहाय्यक स्तरावरील काही नोंदींसाठी संपूर्ण गटाची पीक पाहणी पूर्ण असणे आवश्यक असते.

चुकीची ई-पीक पाहणी नोंद झाली तर दुरुस्ती कशी करावी?

चुकीचे पीक, क्षेत्र किंवा इतर माहिती भरली गेल्यास वेळेत दुरुस्ती करणे महत्त्वाचे आहे.

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख विभागाच्या माहितीनुसार शेतकरी स्तरावरील चुकीच्या नोंदीत 48 तासांच्या आत सुधारणा करण्याची सुविधा नमूद आहे.

दुरुस्तीचा पर्याय उपलब्ध नसल्यास संबंधित तलाठी किंवा महसूल अधिकाऱ्याशी संपर्क साधावा.

शेतकऱ्यांनी चुकीची नोंद लक्षात आल्यानंतर विलंब करू नये.

ई-पीक पाहणी का महत्त्वाची आहे?

1. पीक विमा

पीक विमा आणि नुकसान पडताळणी प्रक्रियेत अचूक पीक नोंदी उपयोगी पडू शकतात.

2. नैसर्गिक आपत्ती नुकसानभरपाई

अतिवृष्टी, पूर किंवा इतर नैसर्गिक आपत्तीमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास संबंधित नोंदी महत्त्वाच्या ठरू शकतात.

3. पीक कर्ज

बँकांकडून पीक कर्जाच्या प्रक्रियेत जमिनीची आणि पिकांची माहिती उपयोगी पडते.

4. शासकीय योजना

विविध कृषी योजनांच्या पात्रता किंवा पडताळणीसाठी डिजिटल पीक नोंदींचा उपयोग होऊ शकतो.

5. डिजिटल सातबारा

पीक नोंदणीमुळे जमीन अभिलेखातील माहिती अद्ययावत ठेवण्यास मदत होते.

महत्त्वाचे: ई-पीक पाहणी केली म्हणजे पीक विमा किंवा नुकसानभरपाई आपोआप मंजूर होते असे नाही. संबंधित योजनेचे स्वतंत्र पात्रता नियम लागू होतात.

ई-पीक पाहणी आणि Farmer ID यामध्ये फरक काय?

अनेक शेतकऱ्यांना ई-पीक पाहणी आणि AgriStack Farmer ID या दोन्ही गोष्टी एकच असल्याचा गैरसमज होतो.

Farmer ID हा शेतकऱ्याचा डिजिटल ओळख क्रमांक आहे.

ई-पीक पाहणी ही संबंधित हंगामात शेतात कोणते पीक घेतले आहे याची डिजिटल नोंद आहे.

म्हणजे Farmer ID शेतकऱ्याची ओळख दर्शवतो, तर ई-पीक पाहणी शेतातील पिकांची माहिती दर्शवते.

ई-पीक पाहणी महत्त्वाच्या अधिकृत लिंक

ई-पीक पाहणी DCS ॲप डाउनलोड:

https://play.google.com/store/apps/details?id=io.sc.eppCordova

महाराष्ट्र भूमी अभिलेख विभाग:

https://bhumiabhilekh.maharashtra.gov.in/

7/12 ऑनलाइन पाहण्यासाठी:

https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/

AgriStack Farmer Registry:

https://mhfr.agristack.gov.in/farmer-registry-mh/

ई-पीक पाहणी मदत कक्ष:

020-25712712

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

1. E Pik Pahani Online Maharashtra म्हणजे काय?

महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना मोबाईल ॲपद्वारे स्वतःच्या शेतातील पिकांची माहिती ऑनलाइन नोंदवण्याची सुविधा म्हणजे ई-पीक पाहणी.

2. ई-पीक पाहणी कोणत्या ॲपवर करावी?

शेतकऱ्यांनी Department of Revenue, Government of Maharashtra प्रकाशित E-Peek Pahani (DCS) ॲप वापरावे.

3. ई-पीक पाहणीसाठी पैसे लागतात का?

अधिकृत ई-पीक पाहणी ॲप मोफत उपलब्ध आहे.

4. ई-पीक पाहणी घरी बसून करता येते का?

नोंदणीतील काही माहिती मोबाईलवर भरता येते. मात्र प्रत्यक्ष पीक पाहणीसाठी शेतातील GPS लोकेशन आणि पिकाचा फोटो आवश्यक असल्याने संबंधित शेतात जावे लागते.

5. ई-पीक पाहणी केल्यानंतर सातबाऱ्यावर पीक कधी दिसते?

नोंद अपलोड झाल्यानंतर संबंधित पडताळणी आणि प्रणालीतील अद्ययावत प्रक्रियेनुसार पीक नोंद सातबाऱ्यावर दिसू शकते.

6. ई-पीक पाहणीची शेवटची तारीख कोणती?

हंगामानुसार वेगवेगळ्या तारखा असतात. खरीप, रब्बी आणि उन्हाळी हंगामासाठी अधिकृत वेळापत्रक तपासावे.

7. चुकीची ई-पीक पाहणी दुरुस्त करता येते का?

होय. उपलब्ध दुरुस्ती कालावधीत बदल करता येऊ शकतात. वेळ संपल्यास महसूल अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधावा.

8. ई-पीक पाहणीसाठी Farmer ID आवश्यक आहे का?

Farmer ID आणि ई-पीक पाहणी या स्वतंत्र नोंदी आहेत. ॲपमध्ये संबंधित हंगामासाठी लागू असलेल्या ओळख व नोंदणीच्या अटी तपासाव्यात.

निष्कर्ष

E Pik Pahani Online Maharashtra ही महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची डिजिटल सुविधा आहे.

शेतकऱ्यांना मोबाईलवरून शेतातील पिकांची माहिती नोंदवता येते. या माहितीचा उपयोग जमीन अभिलेख, पीक कर्ज, विमा आणि विविध कृषी योजनांच्या प्रक्रियेत होऊ शकतो.

शेतकऱ्यांनी संबंधित हंगामाच्या मुदतीत अचूक पीक पाहणी करावी. नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर अपलोड स्थिती आणि सातबाऱ्यावरील पीक नोंद तपासावी.

ही माहिती आपल्या गावातील शेतकरी बांधवांना नक्की शेअर करा.

अशाच शेतकरी योजना, 7/12 उतारा, शासन निर्णय आणि ऑनलाइन अर्जाच्या माहितीसाठी MarathiCorner.com ला नियमित भेट द्या.