पीक विमा योजना महाराष्ट्र 2026 अर्ज, हप्ता, पात्रता | pm pik vima yojana maharashtra

Shubham Pawar • अपडेट: 16/10/2026

PM Pik Vima Yojana Maharashtra 2026 अंतर्गत पात्रता, शेतकरी हप्ता, कागदपत्रे, अर्ज प्रक्रिया आणि हंगामनिहाय अंतिम तारीख जाणून घ्या.

महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना नैसर्गिक आपत्ती किंवा प्रतिकूल परिस्थितीमुळे पीक नुकसान झाल्यास आर्थिक आधार मिळावा, यासाठी प्रधानमंत्री पीक विमा योजना राबवली जाते. pm pik vima yojana maharashtra अंतर्गत विमा घेण्यासाठी शेतात असलेले पीक आणि क्षेत्र अधिसूचित असणे गरजेचे आहे. खरीप 2026 आणि रब्बी 2026-27 साठी महाराष्ट्र शासनाने सुधारित योजना जाहीर केली आहे. विमा हप्ता पिकानुसार आणि जिल्ह्यानुसार तपासावा; सर्वांना एकच रक्कम लागू होत नाही. अर्ज करण्याआधी Farmer ID, पीक नोंद आणि जिल्हा-पिकाची अधिसूचना तपासून घ्या

pm pik vima yojana maharashtra म्हणजे काय?

प्रधानमंत्री फसल बीमा योजना (PMFBY) ही अधिसूचित पिकांसाठीची पीक विमा योजना आहे. महाराष्ट्रातील 2026 खरीप आणि 2026-27 रब्बी हंगामासाठी पीकनिहाय आणि क्षेत्रनिहाय नियम लागू आहेत. नुकसान भरपाई मिळणे हे विमा घेतला म्हणून आपोआप ठरत नाही; अधिसूचित क्षेत्रातील उत्पादन, नुकसानीचे मूल्यांकन आणि योजनेच्या अटींनुसार दावा ठरतो.

कोणत्या शेतकऱ्यांना अर्ज करता येतो?

अधिसूचित क्षेत्रात अधिसूचित पीक घेणारा आणि त्या पिकात विमा उतरवण्याजोगा हितसंबंध असलेला शेतकरी योजनेसाठी पात्र ठरू शकतो. बिगर-कर्जदार शेतकऱ्यांसाठी सहभाग ऐच्छिक आहे. कर्जदार शेतकरीही योजनेत सहभागी व्हायचे की नाही हे ठरवू शकतात; सहभागी व्हायचे नसल्यास बँकेकडे त्याबाबतचे घोषणापत्र द्यावे लागते. कर्जदार शेतकऱ्यांनी आपल्या बँकेतून नोंदणीची स्थिती तपासावी.

अर्जापूर्वी या गोष्टी तपासा

तुमचा जिल्हा, तालुका किंवा महसूल मंडळ अधिसूचित आहे का?
तुम्ही घेतलेले पीक त्या क्षेत्रासाठी योजनेत समाविष्ट आहे का?
अर्जातील पीक आणि प्रत्यक्ष शेतातील पीक एकच आहे का?
तुमचा AGRISTACK Farmer ID तयार आहे का? महाराष्ट्राच्या 2026-27 शासन निर्णयात तो आवश्यक असल्याचे नमूद आहे.

शेतकरी हप्ता किती भरावा लागतो?

हप्ता पिकाच्या विमा संरक्षित रकमेवर ठरतो. 2026 च्या महाराष्ट्र शासन निर्णयानुसार खरीप अन्नधान्य व तेलबिया पिकांसाठी शेतकरी हिस्सा विमा संरक्षित रकमेच्या 2% किंवा वास्तविक दर, यापैकी कमी; रब्बी अन्नधान्य व तेलबिया पिकांसाठी 1.5% किंवा वास्तविक दर, यापैकी कमी आहे. कापूस आणि कांदा या नगदी पिकांसाठी खरीपात 5% किंवा वास्तविक दर, यापैकी कमी असा नियम आहे. प्रत्यक्ष हप्ता जिल्हा, पीक आणि विमा रकमेप्रमाणे बदलतो. त्यामुळे “सर्व पिकांसाठी एक रुपया” असे गृहीत धरू नका; अर्जापूर्वी पोर्टलवरील किंवा शासन निर्णयातील तुमच्या पिकाचा दर पाहा.

अर्जासाठी लागणारी कागदपत्रे

बिगर-कर्जदार अर्जदाराने अर्ज करताना साधारणपणे पुढील माहिती व कागदपत्रे तयार ठेवावीत:

आधार कार्ड किंवा आधार नोंदणीचा तपशील
AGRISTACK Farmer ID
7/12 उतारा किंवा जमीनधारणेचा पुरावा
बँक पासबुक किंवा खाते क्रमांक आणि IFSC
पेरणी केलेल्या पिकाचे स्वघोषणापत्र
भाडेपट्ट्याने शेती असल्यास नोंदणीकृत करार
संयुक्त खातेदार असल्यास संमतीपत्र
मोबाईल क्रमांक

राज्य शासनाच्या निर्णयात 7/12, पेरणीचे घोषणापत्र, संयुक्त खातेदारांचे संमतीपत्र आणि बँक पासबुकाचा उल्लेख आहे. अर्जाच्या वेळी पोर्टल किंवा सेवा केंद्राने मागितलेली अद्ययावत कागदपत्रेही तपासा.

PMFBY अर्ज कसा करायचा?

महाराष्ट्र कृषी विभागाच्या पीक विमा पानावर जाऊन चालू हंगामाचे शासन निर्णय आणि जिल्हानिहाय पीक अधिसूचना उघडा.
आपल्या जिल्हा-तालुका-पीकासाठी पात्रता आणि अर्जाची अंतिम तारीख तपासा.
अधिकृत PMFBY पोर्टलवरून ऑनलाइन नोंदणी करा किंवा अधिकृत बँक, प्राथमिक कृषी पतसंस्था अथवा आपले सरकार सेवा केंद्राची मदत घ्या.
Farmer ID, जमीन, पीक, क्षेत्र आणि बँक खात्याची माहिती कागदपत्रांशी जुळवून भरा.
हप्त्याची रक्कम भरून अर्जाची पावती आणि अर्ज क्रमांक जतन करा.
पोर्टलवर अर्जाची स्थिती तपासा. पावतीवर पीक, क्षेत्रफळ आणि भरलेला हप्ता बरोबर असल्याची खात्री करा.

हंगामाच्या तारखा: खरीप 2026 साठी नोंदणीची अंतिम तारीख 31 जुलै 2026 होती; ती संपली आहे. रब्बी 2026-27 साठी पीक आणि जिल्ह्यानुसार अर्जाच्या तारखा वेगळ्या असू शकतात. कृषी विभागाच्या 3 सप्टेंबर 2026 रोजीच्या क्रॉप कॅलेंडरमध्ये जिल्हा व पीकनिहाय माहिती दिली आहे. अर्ज करण्याआधी त्या यादीतील तारीख तपासा.

नुकसान झाल्यास काय करावे?

वादळ, अतिवृष्टी, पूर किंवा इतर प्रतिकूल परिस्थितीमुळे नुकसान झाल्यास लगेच फोटो आणि संबंधित पुरावे जतन करा. विमा कंपनी, बँक किंवा अधिकृत सेवा केंद्राला कळवा आणि तक्रारीचा क्रमांक घ्या. नुकसानाची नोंद कशी करायची आणि कोणत्या मुदतीत कळवायचे, हे चालू हंगामाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार तपासा. नुकसान भरपाईचा निर्णय विमा नियम आणि अधिकृत मूल्यांकनानुसार होतो; प्रत्येक वैयक्तिक शेतातील नुकसानीसाठी सारखी रक्कम मिळेलच असे नाही.

सामान्य चुका टाळा

अर्जात चुकीचा सर्वे क्रमांक, पीक किंवा क्षेत्रफळ भरणे.
प्रत्यक्ष पेरणीपेक्षा वेगळ्या पिकाचा विमा काढणे.
Farmer ID किंवा बँक खात्याची माहिती न जुळवणे.
पावती न घेणे किंवा अर्जाची स्थिती न तपासणे.
सोशल मीडियावरील तारीख पाहून अर्ज करणे; अधिकृत क्रॉप कॅलेंडर न तपासणे.
એકाच क्षेत्रासाठी पुन्हा किंवा दुबार विमा अर्ज करणे.

पुढे काय करावे? रब्बीचा विमा घ्यायचा असल्यास आधी महाराष्ट्र कृषी विभागाच्या यादीत तुमचे पीक अधिसूचित आहे का आणि अर्जाची अंतिम तारीख काय आहे ते तपासा. मग Farmer ID व कागदपत्रे तयार करून अधिकृत पोर्टल किंवा सेवा केंद्रातून अर्ज करा.

4 FAQ

1. PM Pik Vima Yojana Maharashtra 2026 मध्ये अर्ज सुरू आहेत का?

खरीप 2026 ची अंतिम तारीख 31 जुलै 2026 होती. रब्बी 2026-27 साठी अर्जाची तारीख पीक आणि जिल्ह्यानुसार तपासा. कृषी विभागाच्या क्रॉप कॅलेंडरमध्ये अद्ययावत माहिती उपलब्ध आहे.

2. पीक विम्यासाठी Farmer ID आवश्यक आहे का?

हो. महाराष्ट्र शासनाच्या 2026-27 च्या निर्णयानुसार योजनेत सहभागी होण्यासाठी AGRISTACK Farmer ID आवश्यक आहे.

3. पीक विम्याचा हप्ता किती आहे?

तो पीक, हंगाम आणि विमा संरक्षित रकमेवर अवलंबून असतो. खरीप व रब्बी पिकांसाठी वेगवेगळे दर आहेत; तुमच्या जिल्हा-पिकाचा अचूक हप्ता अधिकृत पोर्टलवर तपासा.

4. अर्ज केल्यानंतर पावती ठेवणे आवश्यक आहे का?

हो. अर्ज क्रमांक आणि पावती जतन करा. त्यावर पीक, क्षेत्र आणि भरलेला हप्ता तपासा; पुढे अर्जाची स्थिती पाहण्यासाठी ही माहिती उपयोगी पडते.

अधिकृत संदर्भ आणि स्रोत

फॉर्म भरण्याआधी त्या विभागाच्या सरकारी वेबसाइटवर नवीन सूचना नक्की बघा.