पशुपालकांना ₹1350 अनुदान, मागेल त्याला मुरघास योजना 2026: ऑनलाइन अर्ज | Magel Tyala Murghas Yojana
Magel Tyala Murghas Yojana 2026 अंतर्गत पशुपालकांना प्रतिकिलो ₹3 अनुदान. पात्रता, 19 जिल्ह्यांची यादी, आवश्यक कागदपत्रे आणि ऑनलाइन अर्जाची माहिती वाचा
महाराष्ट्र शासनाच्या पशुसंवर्धन विभागाने दूध उत्पादक शेतकरी आणि पशुपालकांसाठी ‘मागेल त्याला मुरघास योजना’ सुरू केली आहे. या योजनेमुळे उन्हाळ्यात आणि दुष्काळी परिस्थितीत जनावरांना पौष्टिक चारा उपलब्ध होण्यास मदत होणार आहे.
विदर्भ आणि मराठवाड्यातील 19 जिल्ह्यांमधील पात्र पशुपालकांना या योजनेचा लाभ घेता येणार आहे. शासनाकडून मुरघास खरेदीसाठी प्रतिकिलो 3 रुपये अनुदान दिले जाणार असून, प्रत्येक पात्र दुधाळ जनावरासाठी प्रतिदिन 5 किलो याप्रमाणे 90 दिवसांसाठी अनुदानाची गणना केली जाणार आहे.
चला तर मग, मागेल त्याला मुरघास योजना नेमकी काय आहे, किती अनुदान मिळणार, कोणते शेतकरी पात्र आहेत, आवश्यक कागदपत्रे कोणती आणि ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा, याची संपूर्ण माहिती जाणून घेऊया.
मागेल त्याला मुरघास योजना म्हणजे काय?
मागेल त्याला मुरघास योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प टप्पा क्रमांक 2 (VMDDP Phase 2) अंतर्गत राबविण्यात येणारी विशेष योजना आहे.
पावसाचे प्रमाण कमी असल्यामुळे अनेक भागांमध्ये जनावरांसाठी हिरवा चारा उपलब्ध होत नाही. विशेषतः उन्हाळ्यात जनावरांच्या चाऱ्याचा मोठा प्रश्न निर्माण होतो.
यामुळे जनावरांचे आरोग्य बिघडणे, दूध उत्पादन कमी होणे आणि पशुपालकांच्या उत्पन्नावर परिणाम होणे अशा समस्या निर्माण होतात.
या अडचणी दूर करण्यासाठी शासनाने मुरघास खरेदीवर आर्थिक मदत देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
Magel Tyala Murghas Yojana ची थोडक्यात माहिती
| योजनेचा तपशील | माहिती |
|---|---|
| योजनेचे नाव | मागेल त्याला मुरघास योजना |
| विभाग | महाराष्ट्र शासन, पशुसंवर्धन विभाग |
| प्रकल्प | विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प टप्पा 2 |
| लाभार्थी | पात्र दूध उत्पादक शेतकरी व पशुपालक |
| समाविष्ट जिल्हे | 19 जिल्हे |
| अनुदान | ₹3 प्रति किलो |
| प्रतिजनावर मुरघास मर्यादा | 5 किलो प्रतिदिन |
| कालावधी | 90 दिवस |
| प्रतिजनावर कमाल गणनात्मक अनुदान | ₹1,350 |
| लाभार्थी उद्दिष्ट | 33,000 |
| अनुदान वितरण | DBT द्वारे बँक खात्यात |
| अर्जाची वेबसाइट | https://vmddp.com/ |
मुरघास योजनेत किती अनुदान मिळणार?
या योजनेमध्ये शेतकऱ्यांना मुरघास खरेदीसाठी प्रतिकिलो 3 रुपये अनुदान मिळणार आहे.
शासनाने एका गाय किंवा म्हशीसाठी प्रतिदिन 5 किलो मुरघास आणि 90 दिवसांचा कालावधी निश्चित केला आहे.
अनुदानाचे गणित समजून घ्या:
- प्रतिदिन मुरघास : 5 किलो
- अनुदान दर : ₹3 प्रति किलो
- एका दिवसाचे अनुदान : ₹15
- एकूण कालावधी : 90 दिवस
- एका जनावरासाठी कमाल गणनात्मक अनुदान : ₹1,350
म्हणजेच एका पात्र गाय किंवा म्हशीसाठी 90 दिवसांमध्ये ₹1,350 पर्यंत अनुदानाची गणना होऊ शकते.
2 किंवा 5 जनावरे असतील तर किती अनुदान मिळेल?
| जनावरांची संख्या | 90 दिवसांचे संभाव्य अनुदान |
|---|---|
| 1 जनावर | ₹1,350 |
| 2 जनावरे | ₹2,700 |
| 3 जनावरे | ₹4,050 |
| 4 जनावरे | ₹5,400 |
| 5 जनावरे | ₹6,750 |
| 10 जनावरे | ₹13,500 |
महत्त्वाची टीप: वरील रक्कम ही केवळ अनुदानाच्या दरावर आधारित गणना आहे. प्रत्यक्षात किती जनावरांसाठी अनुदान मंजूर होईल, हे पात्रता, मंजूर मर्यादा, खरेदीचा पुरावा आणि संबंधित विभागाच्या निर्णयावर अवलंबून असेल.
मुरघास म्हणजे काय?
मुरघास म्हणजे हिरव्या चाऱ्याचे शास्त्रीय पद्धतीने जतन करून तयार केलेला पौष्टिक पशुखाद्याचा प्रकार. इंग्रजीमध्ये याला Silage असे म्हणतात.
मका, ज्वारी आणि नेपिअर गवत यांसारख्या चारा पिकांचा वापर करून मुरघास तयार करता येतो.
चाऱ्याची योग्य वेळी कापणी करून त्याची कुट्टी केली जाते. त्यानंतर हा चारा हवाबंद पद्धतीने साठवला जातो. योग्य पद्धतीने तयार केलेला मुरघास चारा टंचाईच्या काळात जनावरांना खाऊ घालता येतो.
मात्र मुरघास हा जनावरांच्या संपूर्ण संतुलित आहाराचा पर्याय नाही. जनावरांचे वय, वजन आणि दूध उत्पादन लक्षात घेऊन पशुवैद्यकीय तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने त्याचा वापर करावा.
मागेल त्याला मुरघास योजनेचे फायदे
1. दुष्काळात चाऱ्याची उपलब्धता
उन्हाळ्यात हिरवा चारा मिळणे कठीण होते. अशा परिस्थितीत साठवून ठेवलेला मुरघास उपयोगी ठरतो.
2. दूध उत्पादनात सातत्य
जनावरांच्या आहारामध्ये योग्य प्रमाणात मुरघासाचा समावेश केल्यामुळे पोषण टिकवून ठेवण्यास आणि दूध उत्पादनात सातत्य राखण्यास मदत होऊ शकते.
3. पशुपालकांचा खर्च कमी होण्यास मदत
मुरघास खरेदीवर अनुदान मिळाल्यामुळे पात्र पशुपालकांचा चाऱ्यावरील खर्च काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो.
4. जनावरांच्या पोषणाला आधार
चांगल्या दर्जाच्या मुरघासामुळे हिरव्या चाऱ्याची टंचाई असतानाही जनावरांना उपयुक्त पोषक घटक मिळू शकतात.
5. दुग्धव्यवसायाला चालना
चाऱ्याची उपलब्धता सुधारल्यामुळे दूध व्यवसाय करणाऱ्या शेतकऱ्यांना आर्थिक स्थैर्य राखण्यास मदत होऊ शकते.
मुरघास योजना कोणत्या जिल्ह्यांमध्ये लागू आहे?
मागेल त्याला मुरघास योजना विदर्भ आणि मराठवाड्यातील एकूण 19 जिल्ह्यांमध्ये राबविण्यात येत आहे.
विदर्भातील 11 जिल्हे
- नागपूर
- वर्धा
- भंडारा
- गोंदिया
- चंद्रपूर
- गडचिरोली
- अमरावती
- अकोला
- बुलढाणा
- वाशिम
- यवतमाळ
मराठवाड्यातील 8 जिल्हे
- छत्रपती संभाजीनगर
- जालना
- बीड
- धाराशिव
- लातूर
- नांदेड
- परभणी
- हिंगोली
टीप: ही योजना सध्या विदर्भ व मराठवाड्यातील वरील 19 जिल्ह्यांसाठी आहे. महाराष्ट्रातील इतर जिल्ह्यांना या विशिष्ट योजनेचा लाभ लागू असल्याचे समजू नये.
मागेल त्याला मुरघास योजनेसाठी पात्रता
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील प्रमुख अटी विचारात घेतल्या जातात.
- अर्जदार विदर्भ किंवा मराठवाड्यातील प्रकल्पांतर्गत समाविष्ट जिल्ह्यातील असावा.
- अर्जदार दूध उत्पादक शेतकरी किंवा पशुपालक असावा.
- अर्जदाराकडे पात्र दुधाळ गाय किंवा म्हैस असावी.
- मुरघास खरेदीचा पुरावा सादर करणे आवश्यक आहे.
- जिल्हा योजनेंतर्गत संबंधित मुरघास घटकाचा लाभ यापूर्वी घेतलेल्या पशुपालकांना या घटकाचा पुन्हा लाभ मिळणार नाही.
- अर्जदाराने संबंधित विभागाच्या इतर लागू अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे.
अर्ज करण्यापूर्वी स्थानिक पशुसंवर्धन कार्यालयातून आपली पात्रता निश्चित करून घ्यावी.
मुरघास योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना खालील कागदपत्रे तयार ठेवणे उपयुक्त ठरेल.
- अर्जदाराचे आधार कार्ड
- आधारशी संबंधित मोबाइल नंबर
- बँक पासबुक किंवा बँक खात्याचा तपशील
- गाय किंवा म्हशींची संख्या व संबंधित माहिती
- पशुधनाच्या नोंदणीचा तपशील, उपलब्ध असल्यास
- मुरघास खरेदीची पावती किंवा खरेदीचा पुरावा
- अर्जामध्ये मागितलेली इतर आवश्यक कागदपत्रे
महत्त्वाचे: ही संभाव्य कागदपत्रांची यादी आहे. शासनाच्या उपलब्ध मुरघासविषयक निर्णयामध्ये सर्व कागदपत्रांची स्वतंत्र अंतिम यादी दिलेली नाही. पोर्टलवरील सूचना आणि जिल्हा प्रकल्प कार्यालयाकडून नेमकी यादी तपासावी.
मागेल त्याला मुरघास योजना ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?
मुरघास योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी खालील प्रक्रिया वापरता येईल.
स्टेप 1: सर्वप्रथम विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्पाच्या वेबसाइटवर जा.
वेबसाइट: https://vmddp.com/
स्टेप 2: वेबसाइटवर उपलब्ध अर्ज किंवा नोंदणी पर्याय तपासा.
स्टेप 3: नवीन अर्जदारांसाठी नोंदणी आवश्यक असल्यास दिलेल्या सूचनांनुसार नोंदणी करा.
स्टेप 4: उपलब्ध योजनांमधून मुरघास वितरण किंवा संबंधित घटक निवडा.
स्टेप 5: अर्जामध्ये मागितलेली वैयक्तिक माहिती, जिल्हा, पशुधनाचा तपशील आणि इतर माहिती भरा.
स्टेप 6: पोर्टलवर मागितलेली आवश्यक कागदपत्रे जोडा.
स्टेप 7: संपूर्ण माहिती तपासून अर्ज सादर करा आणि अर्ज क्रमांक मिळाल्यास सुरक्षित जतन करा.
स्टेप 8: अर्जाची छाननी व मंजुरीसंबंधी पुढील प्रक्रिया संबंधित विभागाच्या सूचनांनुसार पूर्ण करा.
वेबसाइटवरील प्रत्यक्ष स्क्रीन, फॉर्मचे पर्याय आणि आवश्यक माहिती वेळोवेळी बदलू शकते. त्यामुळे अर्ज करताना वेबसाइटवरील ताज्या सूचनांचे पालन करावे.
मुरघास योजनेचे पैसे बँक खात्यात कधी जमा होणार?
मागेल त्याला मुरघास योजनेचे अनुदान थेट लाभ हस्तांतरण म्हणजेच DBT (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने दिले जाणार आहे.
यासाठी लाभार्थ्यांना मुरघास खरेदीचा योग्य पुरावा सादर करावा लागणार आहे.
खरेदीचा पुरावा आणि पात्रतेची तपासणी झाल्यानंतर मंजूर अनुदानाची रक्कम लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा करण्यात येईल.
सर्व लाभार्थ्यांच्या खात्यात एकाच दिवशी पैसे जमा होतील, अशी कोणतीही निश्चित तारीख उपलब्ध माहितीत नमूद केलेली नाही.
मुरघास योजनेच्या अर्जाची शेवटची तारीख
31 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत तपासलेल्या उपलब्ध माहितीनुसार मुरघास योजनेसाठी स्वतंत्र अंतिम अर्ज तारीख निश्चितपणे पुष्टी झालेली नाही.
त्यामुळे शेतकऱ्यांनी अर्जाची स्थिती आणि शेवटची तारीख तपासण्यासाठी VMDDP वेबसाइट किंवा आपल्या जिल्ह्यातील पशुसंवर्धन कार्यालयाशी संपर्क साधावा.
मुरघास योजना शासन निर्णय (GR PDF)
महाराष्ट्र शासनाने 16 सप्टेंबर 2024 रोजी विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प टप्पा-2 संदर्भात शासन निर्णय जारी केला आहे.
या शासन निर्णयामध्ये मुरघास वितरण, अनुदान दर, लाभार्थी उद्दिष्ट आणि DBT संदर्भातील तरतुदी देण्यात आल्या आहेत.
मुरघास योजना शासन निर्णय PDF येथे पाहा
मागेल त्याला मुरघास योजना – अधिकृत वेबसाइट
VMDDP वेबसाइटवर जा – https://vmddp.com/
अधिक माहितीसाठी संबंधित जिल्हा प्रकल्प अधिकारी, जिल्हा पशुसंवर्धन उपायुक्त किंवा जवळच्या पशुवैद्यकीय दवाखान्याशी संपर्क साधावा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. मागेल त्याला मुरघास योजना काय आहे?
विदर्भ आणि मराठवाड्यातील पात्र दूध उत्पादक शेतकरी व पशुपालकांना मुरघास खरेदीवर आर्थिक अनुदान देणारी ही महाराष्ट्र शासनाची योजना आहे.
2. मुरघास योजनेमध्ये किती अनुदान मिळते?
योजनेंतर्गत प्रतिकिलो 3 रुपये अनुदान देय आहे. प्रतिजनावर प्रतिदिन 5 किलो आणि 90 दिवसांच्या हिशेबाने कमाल ₹1,350 अनुदानाची गणना होते.
3. मुरघास योजनेचा लाभ किती जिल्ह्यांना मिळणार?
विदर्भातील 11 आणि मराठवाड्यातील 8 अशा एकूण 19 जिल्ह्यांचा समावेश आहे.
4. मुरघास योजना ऑनलाइन अर्ज कुठे करायचा?
विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्पाच्या https://vmddp.com/ या वेबसाइटवर अर्जासंबंधी माहिती उपलब्ध आहे.
5. मुरघास योजनेचे अनुदान कोणत्या खात्यात मिळणार?
खरेदीचा पुरावा आणि आवश्यक पडताळणीनंतर मंजूर अनुदान DBT पद्धतीने लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा केले जाईल.
6. पुणे जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना मुरघास योजनेचा लाभ मिळणार का?
विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प टप्पा-2 अंतर्गत असलेल्या या विशिष्ट मुरघास योजनेमध्ये पुणे जिल्ह्याचा समावेश नाही.
7. मुरघास मोफत मिळणार का?
नाही. या योजनेमध्ये मुरघास खरेदीसाठी प्रतिकिलो ₹3 अनुदानाची तरतूद आहे. संपूर्ण मुरघास मोफत मिळेल असा अर्थ नाही.
निष्कर्ष
मागेल त्याला मुरघास योजना 2026 ही विदर्भ आणि मराठवाड्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरू शकणारी योजना आहे.
दुष्काळ आणि उन्हाळ्याच्या काळात जनावरांच्या चाऱ्याची समस्या कमी करण्यासाठी शासनाकडून प्रतिकिलो 3 रुपये आर्थिक मदत दिली जाणार आहे.
पात्र शेतकऱ्यांनी आपल्या जिल्ह्यातील पशुसंवर्धन कार्यालयाशी संपर्क साधून अर्ज प्रक्रिया आणि अनुदानाबाबत माहिती घ्यावी.
अशाच शेतकरी योजना, शासन निर्णय आणि सरकारी योजनांच्या नवीन माहितीसाठी मराठी कॉर्नर – ऑनलाईन माहिती हक्काची! या वेबसाइटला नियमित भेट द्या.
सूचना: या लेखातील माहिती शासन निर्णय, विभागाच्या प्रसिद्धीतील माहिती आणि उपलब्ध अधिकृत प्रकल्प तपशीलावर आधारित आहे. अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत संकेतस्थळावर अद्ययावत नियम तपासावेत.
