ड्रायव्हिंग लायसन्स कसे काढायचे? ऑनलाइन अर्ज, कागदपत्रे, फी आणि RTO टेस्टची संपूर्ण माहिती Driving Licence Guide Marathi

Driving Licence Guide Marathi: नवीन ड्रायव्हिंग लायसन्स कसे काढावे? Learning Licence, ऑनलाइन अर्ज, RTO टेस्ट, कागदपत्रे, फी व स्टेटसची माहिती.

तुम्हाला नवीन दुचाकी किंवा चारचाकी वाहनाचे ड्रायव्हिंग लायसन्स काढायचे आहे का? Learning Licence कसे काढायचे, RTO मध्ये टेस्ट कशी द्यायची, किती सरकारी फी लागते आणि ड्रायव्हिंग लायसन्स ऑनलाइन कसे डाउनलोड करायचे, असे अनेक प्रश्न तुम्हाला पडले असतील.

आता परिवहन विभागाच्या Sarathi Parivahan पोर्टलवरून ड्रायव्हिंग लायसन्सशी संबंधित अनेक सेवांसाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो.

आजच्या या लेखामध्ये आपण Driving Licence Apply Online, Learning Licence, Permanent Driving Licence, RTO Driving Test, Licence Renewal, Duplicate Licence आणि DL Status Check याबद्दल सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.

ड्रायव्हिंग लायसन्स म्हणजे काय? (What is Driving Licence?)

ड्रायव्हिंग लायसन्स म्हणजे वाहन चालवण्याची कायदेशीर परवानगी देणारा अधिकृत दस्तऐवज.

भारतात सार्वजनिक रस्त्यावर मोटार वाहन चालवण्यासाठी संबंधित वाहन प्रकाराचे वैध ड्रायव्हिंग लायसन्स असणे आवश्यक आहे.

ड्रायव्हिंग लायसन्स प्रादेशिक परिवहन कार्यालय (RTO) किंवा संबंधित परवाना प्राधिकरणामार्फत दिले जाते.

Driving Licence Guide Marathi – महत्त्वाची माहिती

ड्रायव्हिंग लायसन्सचे प्रकार

ड्रायव्हिंग लायसन्स काढण्यापूर्वी त्याचे प्रकार समजून घेणे आवश्यक आहे.

1. Learning Licence (शिकाऊ परवाना)

वाहन चालवायला शिकण्यासाठी सुरुवातीला Learning Licence दिले जाते.

या परवान्याची वैधता 6 महिने असते. शिकाऊ परवाना असताना संबंधित नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.

2. Permanent Driving Licence

Learning Licence मिळाल्यानंतर किमान 30 दिवस पूर्ण झाल्यावर कायमस्वरूपी ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी अर्ज करता येतो.

त्यासाठी आवश्यक वाहनचालन चाचणी उत्तीर्ण करावी लागते.

3. Commercial / Transport Driving Licence

व्यावसायिक वाहन चालवण्यासाठी संबंधित वाहन प्रकाराचा परवाना आणि लागू अटी पूर्ण कराव्या लागतात.

ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी वयोमर्यादा किती आहे?

16 वर्षांची सवलत सर्व स्कूटर किंवा दुचाकींना लागू होत नाही. वाहनाच्या प्रकारानुसार नियम तपासावेत.

ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी आवश्यक कागदपत्रे

नवीन Learning Licence किंवा Permanent Driving Licence काढण्यासाठी खालील कागदपत्रे लागू होऊ शकतात.

1. आधार कार्ड
2. वयाचा मान्य पुरावा
3. पत्त्याचा मान्य पुरावा
4. पासपोर्ट आकाराचा फोटो, आवश्यक असल्यास
5. मोबाईल नंबर
6. वैद्यकीय स्वयंघोषणापत्र (Form 1)
7. वैद्यकीय प्रमाणपत्र (Form 1A), लागू असल्यास
8. Permanent Licence साठी वैध Learning Licence
9. अर्जाची पावती आणि फी भरल्याचा पुरावा

महत्त्वाचे: 40 वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त वयाच्या अर्जदारांसाठी आणि काही विशिष्ट वाहन प्रकारांसाठी Form 1A आवश्यक असू शकतो. अचूक कागदपत्रांची यादी Sarathi पोर्टलवर तपासा.

Learning Licence Online Apply – शिकाऊ लायसन्स कसे काढायचे?

नवीन ड्रायव्हिंग लायसन्स काढण्याची पहिली पायरी म्हणजे Learning Licence.

ऑनलाइन अर्ज करण्याची प्रक्रिया

स्टेप 1: सर्वप्रथम अधिकृत वेबसाइट उघडा.

https://sarathi.parivahan.gov.in/

स्टेप 2: Select State Name मध्ये Maharashtra निवडा.

स्टेप 3: Learner Licence या विभागात जा.

स्टेप 4: Application for New Learner Licence पर्याय निवडा.

स्टेप 5: अर्जामध्ये नाव, जन्मतारीख, पत्ता आणि आवश्यक माहिती भरा.

स्टेप 6: वाहनाचा प्रकार निवडा. उदाहरणार्थ, MCWG किंवा LMV.

स्टेप 7: आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.

स्टेप 8: लागू सरकारी फी भरा.

स्टेप 9: पोर्टलवर उपलब्ध प्रक्रियेनुसार Learning Licence Test पूर्ण करा.

स्टेप 10: अर्ज मंजूर झाल्यानंतर Learning Licence डाउनलोड करा.

महाराष्ट्रात काही पात्र अर्जदारांसाठी आधार आधारित ऑनलाइन किंवा Faceless Learning Licence सेवा उपलब्ध असू शकते. इतर अर्जदारांना RTO किंवा अधिकृत परीक्षा केंद्रात जावे लागू शकते.

Learning Licence Test मध्ये कोणते प्रश्न विचारले जातात?

Learning Licence टेस्टमध्ये वाहतुकीचे नियम, रस्त्यावरील चिन्हे आणि सुरक्षित वाहनचालन यावर प्रश्न विचारले जातात.

उदाहरणार्थ:

• लाल ट्रॅफिक सिग्नलचा अर्थ काय?
• No Entry चिन्हाचा अर्थ काय?
• झेब्रा क्रॉसिंग कशासाठी असते?
• वाहन चालवताना सीट बेल्ट का आवश्यक आहे?
• ओव्हरटेक करताना कोणती काळजी घ्यावी?
• रस्त्यावर वेगमर्यादा का पाळावी?
• वाहन चालवताना मोबाईल वापरणे धोकादायक का आहे?

Learning Licence Mock Test कशी द्यायची?

1. Sarathi Parivahan वेबसाइट उघडा.
2. Maharashtra राज्य निवडा.
3. Learner Licence विभागात जा.
4. Mock Test for Learners’ Licence निवडा.
5. उपलब्ध सराव प्रश्न सोडवा.

Mock Test दिल्यामुळे वाहतुकीचे नियम समजून घेण्यास मदत होते.

Permanent Driving Licence Online Apply कसे करायचे?

Learning Licence मिळाल्यानंतर किमान 30 दिवस पूर्ण झाल्यावर Permanent Driving Licence साठी अर्ज करता येतो.

अर्ज करण्याची प्रक्रिया

1. https://sarathi.parivahan.gov.in/ वेबसाइट उघडा.
2. Maharashtra राज्य निवडा.
3. Driving Licence विभागातील New Driving Licence पर्याय निवडा.
4. Learning Licence Number आणि जन्मतारीख भरा.
5. आवश्यक अर्जाची माहिती पूर्ण करा.
6. लागू शुल्क भरा.
7. Driving Test साठी उपलब्ध Slot Book करा.
8. ठरलेल्या दिवशी आवश्यक कागदपत्रे आणि वाहनासह RTO येथे उपस्थित राहा.
9. वाहनचालन चाचणी पूर्ण करा.
10. चाचणी उत्तीर्ण झाल्यानंतर परवाना मंजुरीची प्रक्रिया पूर्ण होते.

टीप: अर्ज ऑनलाइन भरला तरी सामान्यतः प्रत्यक्ष वाहनचालन चाचणी आवश्यक असते. काही मान्यताप्राप्त प्रशिक्षण केंद्रांशी संबंधित प्रकरणांना वेगळे नियम लागू होऊ शकतात.

RTO Driving Test कशी असते?

Permanent Driving Licence मिळवण्यासाठी वाहन चालवण्याचे कौशल्य तपासले जाते.

दुचाकी वाहनाची टेस्ट

दुचाकीच्या चाचणीमध्ये वाहनाचा समतोल, नियंत्रण, वळणे, ब्रेकचा योग्य वापर आणि वाहतूक नियमांचे पालन तपासले जाऊ शकते.

चारचाकी वाहनाची टेस्ट

चारचाकीच्या चाचणीमध्ये वाहनाचे नियंत्रण, रिव्हर्स, पार्किंग, वळणे, सिग्नल आणि इतर सुरक्षित वाहनचालन कौशल्ये तपासली जाऊ शकतात.

चाचणीचा नेमका ट्रॅक आणि पद्धत संबंधित RTO नुसार बदलू शकते.

Driving Licence Fees Maharashtra – सरकारी फी किती आहे?

केंद्रीय नियमांनुसार ड्रायव्हिंग लायसन्सच्या प्रमुख सेवांचे मूलभूत शुल्क पुढीलप्रमाणे आहे.

महाराष्ट्रातील प्रत्यक्ष शुल्कामध्ये स्मार्ट कार्ड, सेवा शुल्क किंवा इतर लागू आकारणीचा समावेश असू शकतो.

अंतिम देय रक्कम Sarathi पोर्टलवरील Fee Payment पेजवर तपासा.

Driving Licence Status Check कसा करायचा?

ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी अर्ज केल्यानंतर त्याची स्थिती ऑनलाइन तपासता येते.

1. Sarathi Parivahan वेबसाइट उघडा.
2. Maharashtra राज्य निवडा.
3. Application Status पर्याय निवडा.
4. Application Number आणि जन्मतारीख भरा.
5. आवश्यक कॅप्चा किंवा पडताळणी पूर्ण करा.
6. अर्जाची स्थिती तपासा.

यामुळे अर्जाची प्रक्रिया कोणत्या टप्प्यावर आहे हे समजू शकते.

Driving Licence Download कसे करायचे?

ड्रायव्हिंग लायसन्स मंजूर झाल्यानंतर त्याची डिजिटल प्रत उपलब्ध अधिकृत माध्यमातून पाहता येते.

DigiLocker मधून Driving Licence डाउनलोड

1. DigiLocker अॅप किंवा वेबसाइट उघडा.
2. अधिकृत खात्यात लॉगिन करा.
3. Search Documents मध्ये Driving Licence शोधा.
4. संबंधित परिवहन विभागाचा पर्याय निवडा.
5. मागितलेली माहिती भरा.
6. उपलब्ध डिजिटल लायसन्स Fetch करा.
7. Issued Documents मध्ये लायसन्स पाहा.

अधिकृत वेबसाइट: https://www.digilocker.gov.in/

DigiLocker किंवा अधिकृत mParivahan मधील वैध डिजिटल DL संबंधित नियमांनुसार वापरता येतो.

Driving Licence Renewal Online कसे करायचे?

ड्रायव्हिंग लायसन्सची वैधता संपत असल्यास त्याचे नूतनीकरण करणे आवश्यक आहे.

DL Renewal प्रक्रिया

1. Sarathi Parivahan पोर्टलवर जा.
2. Maharashtra निवडा.
3. Driving Licence Services विभाग उघडा.
4. Renewal of DL पर्याय निवडा.
5. DL Number आणि जन्मतारीख भरा.
6. आवश्यक माहिती आणि कागदपत्रे सादर करा.
7. लागू शुल्क भरा.
8. आवश्यक असल्यास RTO पडताळणी पूर्ण करा.

परवान्याची वैधता, अर्जदाराचे वय आणि नूतनीकरणातील विलंब यानुसार अतिरिक्त अटी किंवा शुल्क लागू होऊ शकते.

Driving Licence हरवले तर काय करावे?

तुमचे ड्रायव्हिंग लायसन्स हरवले असेल किंवा खराब झाले असेल, तर Duplicate Driving Licence साठी अर्ज करता येतो.

Duplicate Driving Licence Apply Online

1. Sarathi Parivahan पोर्टल उघडा.
2. Maharashtra राज्य निवडा.
3. Driving Licence Services विभागात जा.
4. Duplicate DL पर्याय निवडा.
5. लायसन्सची माहिती भरा.
6. मागितलेली कागदपत्रे सादर करा.
7. लागू शुल्क भरा.
8. अर्जाची स्थिती तपासा.

हरवलेल्या लायसन्ससाठी पोलीस तक्रार किंवा इतर पुरावा आवश्यक आहे का, हे संबंधित RTO च्या सूचनांनुसार तपासा.

Driving Licence मध्ये पत्ता कसा बदलायचा?

घर बदलले असेल किंवा लायसन्सवरील पत्ता चुकीचा असेल, तर Change of Address in DL ही सेवा वापरता येते.

त्यासाठी Sarathi पोर्टलवर उपलब्ध सेवा निवडून नवीन पत्ता आणि मान्य पुरावा सादर करावा.

महाराष्ट्र परिवहन विभागाच्या Faceless Services यादीमध्ये पत्ता बदलण्याची सेवाही समाविष्ट आहे.

Driving Licence अर्ज करताना या चुका टाळा

• नाव आणि जन्मतारीख चुकीची भरू नका.
• आधार आणि इतर कागदपत्रांमधील माहिती तपासा.
• योग्य वाहन वर्ग निवडा.
• Learning Licence ची वैधता संपण्यापूर्वी पुढील प्रक्रिया पूर्ण करा.
• Driving Test च्या दिवशी आवश्यक कागदपत्रे सोबत ठेवा.
• अनधिकृत एजंट किंवा बनावट वेबसाइटला पैसे देऊ नका.
• अर्ज क्रमांक आणि फी पावती सुरक्षित ठेवा.
• वाहन चालवताना वाहतूक नियमांचे पालन करा.

Driving Licence Guide Marathi – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

1. ड्रायव्हिंग लायसन्स काढण्यासाठी किती वय लागते?

सामान्य दुचाकी आणि कारसाठी किमान 18 वर्षे वय आवश्यक आहे. विशिष्ट 50cc पर्यंतच्या विनागिअर मोटारसायकलींसाठी पालकांच्या संमतीसह 16 वर्षांची तरतूद आहे.

2. Learning Licence किती दिवस वैध असते?

Learning Licence ची वैधता 6 महिने असते.

3. Learning Licence मिळाल्यानंतर Permanent Licence कधी काढता येते?

Learning Licence जारी झाल्यानंतर किमान 30 दिवसांनी Permanent Driving Licence साठी अर्ज करता येतो.

4. ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?

होय. Sarathi Parivahan पोर्टलवरून ऑनलाइन अर्ज करता येतो. मात्र आवश्यकतेनुसार RTO मध्ये प्रत्यक्ष उपस्थित राहावे लागते.

5. Driving Licence ची सरकारी फी किती आहे?

Learning Licence, टेस्ट, वाहन वर्ग आणि राज्यातील अतिरिक्त शुल्क यानुसार फी बदलते. अंतिम शुल्क Sarathi पोर्टलवर तपासावे.

6. Driving Licence मोबाईलवर डाउनलोड करता येते का?

होय. पात्र आणि उपलब्ध नोंदींचे डिजिटल ड्रायव्हिंग लायसन्स DigiLocker किंवा अधिकृत mParivahan माध्यमातून मिळवता येते.

7. Driving Licence Test मध्ये नापास झाल्यास काय करावे?

नियमांनुसार पुन्हा टेस्टसाठी अर्ज करता येतो. त्यासाठी लागू शुल्क आणि प्रतीक्षा कालावधीचे पालन करावे लागते.

8. ड्रायव्हिंग लायसन्सची ऑनलाइन स्थिती कशी तपासावी?

Sarathi Parivahan वेबसाइटवर Application Status पर्याय वापरून अर्ज क्रमांक आणि जन्मतारीख यांच्या मदतीने स्थिती तपासता येते.

निष्कर्ष

Driving Licence Guide Marathi या लेखामध्ये आपण नवीन ड्रायव्हिंग लायसन्स, Learning Licence, ऑनलाइन अर्ज, RTO टेस्ट, आवश्यक कागदपत्रे, सरकारी फी, DL Renewal, Duplicate Licence आणि DL Download याबद्दल सविस्तर माहिती पाहिली.

तुम्हाला दुचाकी किंवा चारचाकी वाहनाचे लायसन्स काढायचे असल्यास अधिकृत Sarathi Parivahan पोर्टलवरून अर्ज करा आणि आवश्यक वाहतूक नियमांचे पालन करा.

सरकारी योजना, ऑनलाइन फॉर्म, आधार कार्ड, मतदान कार्ड आणि विविध डिजिटल सेवांची माहिती मिळवण्यासाठी MarathiCorner.com ला नियमित भेट द्या.