महाराष्ट्र ई-पास, अर्ज प्रक्रिया व संपूर्ण माहिती | E Pass Maharashtra Online Registration

E Pass Maharashtra Online Registration: महाराष्ट्रात कोरोना महामारीच्या काळात नागरिकांच्या प्रवासावर विविध निर्बंध लागू करण्यात आले होते. या निर्बंधांदरम्यान अत्यावश्यक कारणांसाठी एका जिल्ह्यातून दुसऱ्या जिल्ह्यात किंवा राज्याबाहेर जाण्यासाठी ई-पास प्रणाली सुरू करण्यात आली होती.

महाराष्ट्र पोलिसांनी उपलब्ध करून दिलेल्या या ऑनलाइन सुविधेमुळे नागरिकांना घरबसल्या प्रवास परवानगीसाठी अर्ज करता येत होता.

वैद्यकीय उपचार, कुटुंबातील मृत्यू किंवा इतर अत्यंत आवश्यक कारणांसाठी संबंधित अधिकाऱ्यांच्या मंजुरीने प्रवास करण्याची परवानगी मिळत होती.

मात्र कोरोना काळातील ही ई-पास व्यवस्था आता सामान्य प्रवासासाठी आवश्यक नाही.

या लेखात महाराष्ट्र ई-पास म्हणजे काय, ऑनलाइन नोंदणी कशी केली जात होती, आवश्यक कागदपत्रे, अर्जाची स्थिती, ई-पास डाउनलोड प्रक्रिया आणि सध्याचे नियम याबद्दल माहिती पाहूया.

महाराष्ट्र ई-पास म्हणजे काय?

ई-पास म्हणजे Electronic Pass अर्थात इलेक्ट्रॉनिक प्रवास परवानगीपत्र.

कोरोना लॉकडाऊनदरम्यान शासनाने लागू केलेल्या प्रवास निर्बंधांमध्ये काही अत्यावश्यक प्रवासांना परवानगी देण्यासाठी डिजिटल ई-पास प्रणाली वापरण्यात आली.

या पासमध्ये प्रवाशाचे नाव, वाहन क्रमांक, प्रवासाचा कालावधी आणि परवानगीसंबंधी तपशील असत.

अनेक ई-पासवर QR Code दिलेला असे. त्यामुळे तपासणीदरम्यान संबंधित अधिकाऱ्यांना पासची माहिती पडताळता येत होती.

E Pass Maharashtra Online Registration – थोडक्यात माहिती

महाराष्ट्र ई-पास सध्या सुरू आहे का?

हा नागरिकांसाठी सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

महाराष्ट्र पोलिसांच्या अधिकृत ई-पास पोर्टलवरील सूचनेनुसार प्रवासासाठी आता ट्रॅव्हल ई-पासची आवश्यकता नाही.

म्हणजेच कोरोना लॉकडाऊनच्या काळातील ई-पास नोंदणी प्रक्रिया सध्या सामान्य प्रवासासाठी लागू नाही.

त्यामुळे नागरिकांनी जुन्या वेबसाइट किंवा सोशल मीडिया पोस्टमधील माहितीच्या आधारे अनावश्यक अर्ज करू नये.

भविष्यात कोणत्याही विशेष परिस्थितीत शासनाने नवीन निर्बंध लागू केल्यास त्या वेळचे अधिकृत आदेश तपासणे आवश्यक असेल.

महाराष्ट्र ई-पासची सुरुवात कधी झाली?

मार्च 2020 मध्ये कोरोना महामारीमुळे देशभर लॉकडाऊन लागू करण्यात आला.

या काळात नागरिकांच्या प्रवासावर निर्बंध असल्यामुळे अत्यावश्यक सेवा आणि आपत्कालीन प्रवासासाठी परवानगी देण्याची गरज निर्माण झाली.

महाराष्ट्रातील पोलिस प्रशासनाने डिजिटल प्रवास परवानगीची व्यवस्था विकसित केली.

रायगड पोलिसांकडून सुरू झालेली ऑनलाइन ई-पास प्रणाली पुढे राज्यातील इतर भागांत वापरली गेली.

2021 मध्ये कोरोना निर्बंध पुन्हा कडक झाल्यानंतरही आपत्कालीन आंतरजिल्हा आणि आंतरराज्य प्रवासासाठी ई-पास व्यवस्था वापरण्यात आली.

ई-पास कोणत्या कारणांसाठी दिला जात होता?

कोरोना निर्बंधांच्या काळात प्रवासाचे कारण आणि संबंधित शासन आदेश यांनुसार ई-पास मंजूर केला जात असे.

1. वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती

गंभीर आजारावरील उपचार, रुग्णालयात जाणे किंवा अत्यावश्यक वैद्यकीय कारणांसाठी प्रवासाची परवानगी मागता येत होती.

2. कुटुंबातील मृत्यू

जवळच्या नातेवाईकाच्या मृत्यूमुळे दुसऱ्या जिल्ह्यात किंवा राज्यात जाणे आवश्यक असल्यास संबंधित कागदपत्रांसह अर्ज करता येत होता.

3. इतर अत्यावश्यक कारणे

काही निर्बंधांच्या टप्प्यांमध्ये विवाह किंवा इतर अत्यंत आवश्यक परिस्थितींचा विचार केला जात होता.

मात्र प्रत्येक अर्जाला आपोआप मंजुरी मिळत नव्हती. संबंधित अधिकारी प्रवासाचे कारण आणि पुरावे तपासून निर्णय घेत असत.

महाराष्ट्र ई-पाससाठी आवश्यक कागदपत्रे कोणती होती?

जुन्या ऑनलाइन अर्ज प्रक्रियेत प्रवासाच्या कारणानुसार पुढील माहिती आणि कागदपत्रांची मागणी केली जात असे.

1. अर्जदाराचे पूर्ण नाव
2. मोबाईल क्रमांक
3. ओळखपत्र
4. पासपोर्ट आकाराचा फोटो
5. प्रवास सुरू होण्याचे ठिकाण
6. प्रवासाचे अंतिम ठिकाण
7. प्रवासाची तारीख
8. वाहन क्रमांक आणि वाहनाची माहिती
9. प्रवास करणाऱ्या व्यक्तींची संख्या
10. प्रवासाचे कारण
11. वैद्यकीय प्रमाणपत्र, आवश्यक असल्यास
12. मृत्यू प्रमाणपत्र किंवा संबंधित पुरावा, लागू असल्यास

अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे त्या वेळच्या शासन आदेशांनुसार बदलत असत.

E Pass Maharashtra Online Registration – ऑनलाइन अर्ज कसा केला जात होता?

टीप: खालील प्रक्रिया कोरोना लॉकडाऊनच्या काळातील आहे. सध्या नवीन ई-पास अर्ज करण्याची आवश्यकता नाही.

स्टेप 1: महाराष्ट्र पोलिसांचे पोर्टल उघडणे

सर्वप्रथम नागरिकांना महाराष्ट्र पोलिसांच्या ई-पास वेबसाइटवर जावे लागत होते.

वेबसाइट: https://covid19.mhpolice.in/

स्टेप 2: Apply for Pass पर्याय निवडणे

वेबसाइटवर उपलब्ध असलेला अर्जाचा पर्याय निवडावा लागत होता.

स्टेप 3: प्रवासाचा प्रकार निवडणे

आंतरजिल्हा किंवा आंतरराज्य प्रवासाचा संबंधित पर्याय निवडून माहिती भरावी लागत होती.

स्टेप 4: वैयक्तिक माहिती भरणे

अर्जदाराचे नाव, मोबाईल क्रमांक आणि इतर आवश्यक तपशील भरावे लागत होते.

स्टेप 5: प्रवासाची माहिती भरणे

प्रवासाचे कारण, प्रवासाची तारीख, वाहनाचा प्रकार आणि वाहन क्रमांक यांची माहिती द्यावी लागत होती.

स्टेप 6: आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करणे

वैद्यकीय किंवा इतर आपत्कालीन कारणाचा पुरावा अपलोड करावा लागत होता.

स्टेप 7: अर्ज सबमिट करणे

सर्व माहिती तपासल्यानंतर अर्ज सादर करावा लागत होता.

स्टेप 8: Token ID जतन करणे

अर्ज सादर झाल्यानंतर Token ID मिळत होता. त्याच्या मदतीने अर्जाची स्थिती तपासता येत होती.

Maharashtra E Pass Status Check कसे केले जात होते?

ई-पास अर्ज केल्यानंतर नागरिकांना त्याची स्थिती ऑनलाइन पाहण्याची सुविधा उपलब्ध होती.

त्यासाठी अर्जदाराला संबंधित पोर्टलवरील Status पर्याय निवडून Token ID टाकावा लागत होता.

अर्ज मंजूर झाल्यास ई-पास डाउनलोड करता येत होता.

अर्ज नामंजूर झाल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांच्या निर्णयानुसार पुढील कार्यवाही करावी लागत होती.

महाराष्ट्र ई-पास डाउनलोड कसा केला जात होता?

जुन्या ई-पास व्यवस्थेत अर्ज मंजूर झाल्यानंतर पुढीलप्रमाणे पास डाउनलोड करता येत होता.

1. ई-पास वेबसाइट उघडणे.
2. अर्जाची स्थिती तपासण्याचा पर्याय निवडणे.
3. Token ID भरणे.
4. अर्ज मंजूर झाल्याची खात्री करणे.
5. उपलब्ध ई-पास PDF डाउनलोड करणे.
6. प्रवासादरम्यान डिजिटल किंवा छापील प्रत जवळ ठेवणे.

ई-पासवर नमूद केलेल्या कालावधीत आणि अटींनुसारच प्रवास करण्याची परवानगी होती.

ई-पासमध्ये कोणती माहिती असायची?

डिजिटल प्रवास पासमध्ये साधारणपणे पुढील माहिती असत.

• अर्जदाराचे नाव
• वाहन क्रमांक
• प्रवासाचे ठिकाण
• प्रवासाचा कालावधी
• प्रवाशांची संख्या
• मंजुरीसंबंधी तपशील
• QR Code

ई-पासवरील माहिती तपासणीदरम्यान संबंधित अधिकाऱ्यांना दाखवावी लागत होती.

ई-पास अर्ज कोण मंजूर करत होते?

ई-पास अर्जांची तपासणी संबंधित पोलीस प्रशासनाकडून केली जात होती.

शहरी भागात संबंधित पोलीस उपायुक्त कार्यालय आणि जिल्हा स्तरावर पोलीस अधीक्षक कार्यालय यांच्यामार्फत अर्जांवर निर्णय घेतला जात होता.

अर्जदाराने दिलेल्या प्रवासाच्या कारणाची पडताळणी करून मंजुरी किंवा नामंजुरी दिली जात होती.

ई-पासशिवाय प्रवास करता येत होता का?

कोरोना निर्बंधांच्या काळात प्रवासाचे नियम परिस्थितीनुसार बदलत होते.

काही कालावधीत अत्यावश्यक सेवांमध्ये काम करणाऱ्या डॉक्टर, परिचारिका, पोलीस कर्मचारी आणि इतर पात्र कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या अधिकृत ओळखपत्राच्या आधारे प्रवास करण्याची मुभा होती.

सामान्य नागरिकांसाठी आपत्कालीन प्रवासाच्या वेळी ई-पास आवश्यक असू शकत होता.

सध्या महाराष्ट्र पोलिसांच्या अधिकृत सूचनेनुसार सामान्य प्रवासासाठी ट्रॅव्हल ई-पासची आवश्यकता नाही.

ई-पास आणि वाहन परवाना यांमध्ये फरक

ई-पास हा कोरोना निर्बंधांच्या काळात वापरला जाणारा तात्पुरता प्रवास परवानगीचा दस्तऐवज होता.

वाहन चालविण्याचा परवाना म्हणजे Driving Licence हा वाहन चालविण्याची कायदेशीर पात्रता दर्शवणारा दस्तऐवज आहे.

दोन्हींचा उद्देश वेगळा आहे.

ई-पास आवश्यक नसला तरी वाहन चालवताना लागू असलेले नियमित वाहतूक नियम पाळणे आवश्यक आहे.

ई-पासच्या नावाखाली फसवणूक टाळा

जुन्या ई-पास सुविधेबद्दल माहिती शोधताना नागरिकांनी काळजी घ्यावी.

• अनोळखी वेबसाइटवर वैयक्तिक कागदपत्रे अपलोड करू नका.
• ई-पास काढून देण्याच्या नावाखाली पैसे मागणाऱ्यांपासून सावध राहा.
• कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीला OTP देऊ नका.
• सरकारी सेवेची सद्यस्थिती अधिकृत वेबसाइटवर तपासा.
• जुन्या सोशल मीडिया पोस्टमधील माहिती आजही लागू आहे असे समजू नका.

E Pass Maharashtra Online Registration – FAQ

1. महाराष्ट्र ई-पास म्हणजे काय?

कोरोना लॉकडाऊनच्या काळात अत्यावश्यक प्रवासासाठी वापरले जाणारे डिजिटल परवानगीपत्र म्हणजे महाराष्ट्र ई-पास.

2. महाराष्ट्र ई-पासची अधिकृत वेबसाइट कोणती आहे?

https://covid19.mhpolice.in/ ही महाराष्ट्र पोलिसांची ई-पास वेबसाइट आहे.

3. महाराष्ट्रात सध्या ई-पास आवश्यक आहे का?

नाही. महाराष्ट्र पोलिसांच्या अधिकृत पोर्टलनुसार प्रवासासाठी ट्रॅव्हल ई-पासची आवश्यकता नाही.

4. महाराष्ट्र ई-पास कधी सुरू झाला?

कोरोना लॉकडाऊनच्या काळात 2020 मध्ये ई-पास प्रणाली सुरू झाली.

5. ई-पास कोणत्या कारणासाठी मिळत होता?

वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती, कुटुंबातील मृत्यू आणि संबंधित आदेशांनुसार इतर अत्यावश्यक कारणांसाठी.

6. ई-पास अर्जाची स्थिती कशी तपासली जात होती?

अर्ज सादर झाल्यानंतर मिळालेल्या Token ID च्या मदतीने अर्जाची स्थिती तपासता येत होती.

7. ई-पास PDF डाउनलोड करता येत होता का?

होय. अर्ज मंजूर झाल्यानंतर डिजिटल ई-पास डाउनलोड करता येत होता.

8. ई-पास अर्ज कोण मंजूर करत होते?

संबंधित पोलीस प्रशासनातील अधिकृत अधिकारी अर्ज मंजूर किंवा नामंजूर करत होते.

9. महाराष्ट्र ई-पाससाठी आधार कार्ड आवश्यक होते का?

अर्जासाठी ओळखपत्राची माहिती मागितली जाऊ शकत होती. मात्र कागदपत्रांचे नियम त्या वेळच्या सूचनांनुसार बदलत होते.

10. ई-पास आणि Driving Licence एकच आहेत का?

नाही. ई-पास हा विशेष प्रवास परवानगीचा दस्तऐवज होता, तर Driving Licence हा वाहन चालविण्याचा परवाना आहे.

निष्कर्ष

E Pass Maharashtra Online Registration ही महाराष्ट्र पोलिसांनी कोरोना लॉकडाऊनच्या काळात नागरिकांसाठी उपलब्ध करून दिलेली महत्त्वाची डिजिटल सेवा होती.

या सुविधेमुळे अत्यावश्यक कारणांसाठी प्रवास करणाऱ्या नागरिकांना ऑनलाइन अर्ज करता येत होता.

अर्ज मंजूर झाल्यानंतर Token ID वापरून डिजिटल ई-पास डाउनलोड करता येत होता.

मात्र महाराष्ट्र पोलिसांच्या अधिकृत सूचनेनुसार सध्या प्रवासासाठी ट्रॅव्हल ई-पास आवश्यक नाही.

त्यामुळे नागरिकांनी जुन्या लॉकडाऊन नियमांऐवजी अद्ययावत अधिकृत माहितीचा आधार घ्यावा.