34,788 शेतकऱ्यांचे कर्ज माफ : Bhuvikas Bank Karj Mafi Yojana Maharashtra

Bhuvikas Bank Karj Mafi Yojana Maharashtra: महाराष्ट्रातील भूविकास बँकेकडून कर्ज घेतलेल्या शेतकऱ्यांसाठी राज्य शासनाने महत्त्वाचा कर्जमाफीचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयानुसार राज्यातील 34,788 पात्र कर्जदार शेतकऱ्यांचे सुमारे ₹964.15 कोटींचे थकीत कर्ज माफ करण्यास मान्यता देण्यात आली.

मात्र अनेक शेतकऱ्यांच्या सातबारा उताऱ्यावर अजूनही भूविकास बँकेच्या कर्जाचा बोजा दिसत असल्यास तो कमी करण्यासाठी आवश्यक कार्यवाही करणे महत्त्वाचे आहे.

भूविकास बँक कर्जमाफी म्हणजे काय? कोणत्या शेतकऱ्यांना लाभ मिळतो? लाभार्थी यादी कशी तपासायची? सातबाऱ्यावरील बोजा कसा कमी करायचा? याबाबतची संपूर्ण माहिती या लेखात जाणून घेऊया.

भूविकास बँक कर्जमाफी योजना म्हणजे काय?

महाराष्ट्र राज्य सहकारी कृषी ग्रामीण बहुउद्देशीय विकास बँक आणि संबंधित जिल्हा भूविकास बँकांकडून पूर्वी शेतकऱ्यांना शेती विकासासाठी दीर्घ मुदतीची कर्जे दिली जात होती.

अनेक शेतकऱ्यांनी विहीर, शेती सुधारणा, सिंचन आणि इतर शेतीविषयक कामांसाठी या बँकांकडून कर्ज घेतले होते.

कर्जाची परतफेड न झाल्यामुळे शेतकऱ्यांच्या जमिनीवर बँकेच्या कर्जाचा बोजा कायम राहिला होता.

ही समस्या सोडवण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने भूविकास बँकांच्या पात्र थकीत कर्जदारांचे कर्ज माफ करण्याचा निर्णय घेतला.

Bhuvikas Bank Karj Mafi Yojana Maharashtra – थोडक्यात माहिती

भूविकास बँकेचे किती कोटींचे कर्ज माफ झाले?

महाराष्ट्र शासनाने भूविकास बँकांकडील 34,788 शेतकऱ्यांचे सुमारे ₹964 कोटी 15 लाखांचे थकीत कर्ज माफ करण्याचा निर्णय घेतला.

या कर्जमाफीमुळे राज्यातील सुमारे 69 हजार हेक्टर शेतजमिनीवरील संबंधित कर्जबोजा कमी करण्याचा मार्ग मोकळा झाला.

ही रक्कम सर्व शेतकऱ्यांना समान प्रमाणात रोख स्वरूपात दिलेली नाही.

संबंधित कर्जखात्यांतील पात्र थकबाकी माफ करणे हा या निर्णयाचा मुख्य उद्देश आहे.

भूविकास बँक कर्जमाफीचा शासन निर्णय

भूविकास बँक कर्जमाफीबाबत महाराष्ट्र शासनाने 9 नोव्हेंबर 2022 रोजी शासन निर्णय जारी केला.

या निर्णयानुसार भूविकास बँकांच्या पात्र थकीत कर्जखात्यांबाबत कर्जमाफीची कार्यवाही करण्याचे निर्देश देण्यात आले.

तसेच संबंधित शेतकऱ्यांच्या जमिनीवरील बँकेच्या कर्जबोजाच्या नोंदी कमी करण्यासाठी महसूल विभागाशी समन्वय साधण्याचे निर्देश देण्यात आले.

महत्त्वाचे: हा मूळ निर्णय 2022 मधील आहे. त्यानंतर विविध जिल्ह्यांत कर्जबोजा कमी करण्याची अंमलबजावणी सुरू राहिली आहे. याला 2026 मध्ये जाहीर झालेली नवीन सार्वत्रिक कर्जमाफी समजू नये.

भूविकास बँक कर्जमाफीसाठी पात्रता

या निर्णयाचा लाभ संबंधित भूविकास बँकांच्या पात्र कर्जदारांना लागू होतो.

प्रमुख बाबी पुढीलप्रमाणे आहेत.

1. शेतकरी महाराष्ट्रातील संबंधित भूविकास बँकेचा कर्जदार असावा.
2. संबंधित कर्ज खाते शासन निर्णयाच्या व्याप्तीत येत असावे.
3. कर्जाची थकबाकी अधिकृत बँक नोंदींमध्ये असावी.
4. संबंधित कर्जदाराची माहिती जिल्हा भूविकास बँकेच्या अभिलेखात असावी.
5. कर्जमाफी आणि महसुली नोंद दुरुस्तीसाठी आवश्यक पडताळणी पूर्ण व्हावी.

सर्व राष्ट्रीयीकृत बँका, खासगी बँका किंवा नियमित पीककर्ज खाती या निर्णयात आपोआप समाविष्ट होत नाहीत.

भूविकास बँक कर्जमाफीचा कोणाला फायदा होतो?

या निर्णयाचा प्रमुख फायदा भूविकास बँकांकडून कर्ज घेऊन थकबाकीदार झालेल्या पात्र शेतकऱ्यांना होतो.

कर्जमाफीमुळे संबंधित कर्जाची थकबाकी संपुष्टात येऊ शकते.

तसेच सातबारा उताऱ्यावरील संबंधित कर्जबोजा कमी झाल्यास जमिनीच्या व्यवहारात आणि नवीन कर्जासाठी अर्ज करताना येणाऱ्या काही अडचणी दूर होऊ शकतात.

मात्र सातबाऱ्यावर इतर बँकांचे कर्ज किंवा वेगळे कायदेशीर बोजे असल्यास ते या निर्णयामुळे आपोआप कमी होत नाहीत.

सातबाऱ्यावरील भूविकास बँकेचा बोजा कसा कमी करायचा?

भूविकास बँक कर्जमाफीचा लाभ घेतलेल्या शेतकऱ्यांसाठी ही अत्यंत महत्त्वाची प्रक्रिया आहे.

स्टेप 1: सातबारा उतारा तपासा

सर्वप्रथम आपल्या जमिनीचा अद्ययावत 7/12 उतारा तपासा.

त्यावर भूविकास बँक, भू-तारण बँक किंवा संबंधित सहकारी कृषी ग्रामीण विकास बँकेच्या नावाने कर्जबोजाची नोंद आहे का ते पाहा.

स्टेप 2: तलाठी कार्यालयात संपर्क साधा

सातबाऱ्यावर बोजा कायम असल्यास संबंधित गावातील तलाठी किंवा सहायक ग्राम महसूल अधिकारी यांच्याशी संपर्क साधा.

स्टेप 3: कर्जखात्याची माहिती द्या

जुने कर्ज खाते क्रमांक, कर्जदाराचे नाव आणि उपलब्ध कागदपत्रे अधिकाऱ्यांना द्या.

स्टेप 4: कर्जमाफीची पडताळणी करून घ्या

संबंधित भूविकास बँकेच्या अवसायक किंवा सहकार विभागाच्या नोंदींमध्ये कर्जमाफीची स्थिती तपासली जाऊ शकते.

स्टेप 5: बोजा कमी करण्याची कार्यवाही

अधिकृत कर्जमाफी आणि आवश्यक कागदपत्रांची पडताळणी झाल्यानंतर महसूल विभागाकडून नियमानुसार नोंद दुरुस्तीची कार्यवाही केली जाते.

स्टेप 6: नवीन सातबारा तपासा

कार्यवाही पूर्ण झाल्यानंतर नवीन सातबारा उतारा काढून संबंधित बोजाची नोंद कमी झाली आहे का ते तपासा.

सातबाऱ्यावरील बोजा कमी करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे

संबंधित कार्यालयाकडून पुढील कागदपत्रे मागितली जाऊ शकतात.

• शेतकऱ्याचे आधार कार्ड
• अद्ययावत सातबारा उतारा
• 8-अ उतारा
• जुना कर्ज खाते क्रमांक
• भूविकास बँकेचे उपलब्ध कर्ज कागदपत्र
• कर्जमाफी किंवा कर्जमुक्तीबाबत उपलब्ध पत्र
• जमिनीचा गट क्रमांक किंवा सर्व्हे क्रमांक
• वारसदार असल्यास वारस नोंदीची कागदपत्रे
• कार्यालयाने मागितलेली इतर आवश्यक कागदपत्रे

टीप: ही मार्गदर्शक यादी आहे. सर्व कागदपत्रे प्रत्येक शेतकऱ्याला आवश्यक असतीलच असे नाही.

भूविकास बँक कर्जमाफी लाभार्थी यादी कशी पाहायची?

भूविकास बँक कर्जमाफीची लाभार्थी यादी तपासण्यासाठी सर्व जिल्ह्यांसाठी एकच सार्वजनिक ऑनलाइन शोध पोर्टल उपलब्ध असल्याची खात्री झालेली नाही.

त्यामुळे शेतकऱ्यांनी पुढील पद्धतीने माहिती तपासावी.

1. सहायक निबंधक कार्यालय

आपल्या तालुक्यातील सहायक निबंधक, सहकारी संस्था कार्यालयात संबंधित कर्जदाराची माहिती विचारावी.

2. जिल्हा उपनिबंधक कार्यालय

जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था कार्यालयात कर्जमाफीच्या अंमलबजावणीबाबत माहिती मिळू शकते.

3. तलाठी कार्यालय

सातबारा उताऱ्यावरील बोजा कमी झाला आहे का, याची माहिती तलाठी कार्यालयातून घेता येते.

4. भूविकास बँकेचा अवसायक

संबंधित जिल्हा भूविकास बँकेच्या अवसायकाकडे उपलब्ध कर्जखाते नोंदींची पडताळणी करता येऊ शकते.

ऑनलाइन सातबारा कसा पाहायचा?

शेतकरी महाराष्ट्र शासनाच्या महाभूलेख पोर्टलवर सातबारा उतारा पाहू शकतात.

अधिकृत वेबसाइट: https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/

सातबारा पाहण्यासाठी पुढील स्टेप्स वापरा.

1. महाभूलेख वेबसाइट उघडा.
2. संबंधित विभाग निवडा.
3. जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.
4. गट क्रमांक किंवा नावानुसार जमीन शोधा.
5. उपलब्ध माहिती भरून सातबारा पाहा.
6. कर्जबोजाच्या नोंदी तपासा.

कायदेशीर किंवा कार्यालयीन वापरासाठी आवश्यक असल्यास डिजिटल स्वाक्षरी असलेला सातबारा उतारा घ्यावा.

कर्जमाफी झाली, पण सातबाऱ्यावरील बोजा कमी झाला नाही तर?

अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी खालील कार्यालयांमध्ये संपर्क साधावा.

प्रथम: संबंधित तलाठी कार्यालय.

दुसरे: तहसीलदार कार्यालय.

तिसरे: तालुका सहायक निबंधक, सहकारी संस्था.

चौथे: जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था.

कर्जमाफी झाल्याचे अधिकृत पुरावे उपलब्ध असल्यास त्याच्या प्रती सोबत ठेवाव्यात.

आवश्यक असल्यास अर्जाची पोचपावती घ्यावी.

भूविकास बँक कर्जमाफीसाठी नवीन ऑनलाइन अर्ज करावा लागतो का?

ही योजना नवीन कर्ज घेण्यासाठी किंवा सर्व शेतकऱ्यांनी स्वतंत्र ऑनलाइन फॉर्म भरण्यासाठी सुरू केलेली नाही.

संबंधित बँकांच्या जुन्या पात्र कर्जखात्यांवरील थकबाकी माफ करण्याचा हा शासन निर्णय आहे.

त्यामुळे केवळ इंटरनेटवर मिळालेल्या अनधिकृत लिंकवर आधार कार्ड, बँक खाते किंवा OTP देऊ नये.

आपले नाव संबंधित कर्जमाफीच्या नोंदीत आहे का, याची खात्री अधिकृत कार्यालयातून करावी.

भूविकास बँक कर्जमाफीचे प्रमुख फायदे

1. जुन्या कर्जातून दिलासा

पात्र कर्जदारांना जुन्या थकीत कर्जातून दिलासा मिळतो.

2. सातबाऱ्यावरील बोजा कमी होण्याचा मार्ग

कर्जमाफीची नोंद पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित कर्जबोजा कमी करण्याची कार्यवाही करता येते.

3. जमिनीच्या व्यवहारातील अडचणी कमी

जुन्या कर्जाच्या नोंदीमुळे निर्माण झालेल्या काही अडचणी कमी होऊ शकतात.

4. नवीन कर्जासाठी मदत

संबंधित कर्जबोजा कमी झाल्यास नवीन कर्ज अर्ज करताना मदत होऊ शकते. मात्र नवीन कर्ज मंजुरी बँकेच्या स्वतंत्र अटींवर अवलंबून असते.

भूविकास बँक कर्जमाफी योजना – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. भूविकास बँक कर्जमाफी योजना काय आहे?

महाराष्ट्रातील संबंधित भूविकास बँकांच्या पात्र थकीत कर्जदारांचे कर्ज माफ करण्याचा राज्य शासनाचा निर्णय म्हणजे भूविकास बँक कर्जमाफी.

2. भूविकास बँकेचे किती कर्ज माफ झाले?

राज्य शासनाने सुमारे ₹964.15 कोटींच्या कर्जमाफीला मान्यता दिली.

3. किती शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा लाभ मिळणार होता?

या निर्णयात 34,788 पात्र कर्जदारांचा समावेश होता.

4. भूविकास बँक कर्जमाफीचा GR कधी निघाला?

संबंधित शासन निर्णय 9 नोव्हेंबर 2022 रोजी जारी करण्यात आला.

5. सातबाऱ्यावरील भूविकास बँकेचा बोजा कसा कमी करायचा?

तलाठी कार्यालयात संपर्क साधून संबंधित कर्जमाफीच्या नोंदींची पडताळणी करून नियमानुसार बोजा कमी करण्याची प्रक्रिया पूर्ण करावी.

6. भूविकास बँक कर्जमाफीची यादी ऑनलाइन उपलब्ध आहे का?

सर्व जिल्ह्यांसाठी एकच अधिकृत सार्वजनिक शोध पोर्टल उपलब्ध असल्याची खात्री झालेली नाही. संबंधित सहकार विभागाच्या कार्यालयात चौकशी करावी.

7. या योजनेसाठी नवीन अर्ज करता येतो का?

हा जुन्या पात्र कर्जखात्यांच्या कर्जमाफीचा निर्णय आहे. सर्वसामान्यांसाठी नवीन ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया असल्याची पुष्टी नाही.

8. राष्ट्रीयीकृत बँकेचे पीककर्जही माफ होते का?

नाही. हा निर्णय विशिष्ट भूविकास बँकांच्या पात्र कर्जखात्यांशी संबंधित आहे.

9. भूविकास बँकेचे कर्ज माफ झाले तरी सातबारा तपासणे आवश्यक आहे का?

होय. संबंधित कर्जबोजाची नोंद कमी झाली आहे का, हे तपासणे महत्त्वाचे आहे.

10. कर्जमाफीबाबत तक्रार कुठे करावी?

तलाठी, तहसीलदार, तालुका सहायक निबंधक किंवा जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था कार्यालयात संपर्क साधावा.

निष्कर्ष

भूविकास बँक कर्जमाफी योजना महाराष्ट्र अंतर्गत राज्य शासनाने 34,788 पात्र शेतकऱ्यांच्या सुमारे ₹964.15 कोटींच्या थकीत कर्जमाफीचा निर्णय घेतला.

या निर्णयामुळे संबंधित शेतकऱ्यांना जुन्या कर्जातून दिलासा मिळाला असून सातबारा उताऱ्यावरील भूविकास बँकेचा बोजा कमी करण्याचा मार्ग मोकळा झाला.

ज्या शेतकऱ्यांच्या सातबाऱ्यावर अजूनही संबंधित कर्जबोजा दिसत आहे, त्यांनी तलाठी आणि सहकार विभागाशी संपर्क साधून अधिकृत पडताळणी करून घ्यावी.